د مسلمان باچا څخه د بې اطاعتۍ سزا:

رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايلي دي: څوک چي د مسلمانانو د ټولۍ څخه جدا سي او يا د مسلمان باچا د اطاعت څخه ځان وباسي نو هغه به د جاهليت پر مرګ مړ سي.
وقال النبي صلی الله عليه وسلم: من فارق الجماعة، أو خلع يداً من طاعة، مات ميتة جاهلية.[العقدالفرید]
مولوي نورالحق مظهري

د مسلمان باچا په وړاندي د درېدلو سزا:

ژباړه: حذيفه بن اليمان وايي: هيڅ قوم نه ځي تر څو په مځکه کي د الله تعالی يو با چا خوار کړي مګر دا چي الله تعالی به دوی د مړيني څخه مخکي خوار کړي.
يعني څوک چي د مسلمان باچا د بې عزته کولو او خوار کولو کوښښ وکړي الله تعالی به په ژوند کي دغه انسان ذليل، خوار او بې عزته کړي.
هغه کسان چي زموږ د اسلامي نظام د امير حفظه الله سپکاوی کوي بايد ځانونه پوه چي الله تعالی به يې ډېر ژر خوار او ذليل کړي لکه اوس چي يې خوار او ذليل کړي هم دي.
وقال حذيفة بن اليمان: ما مشى قوم قط إلى سلطان الله في الأرض ليذلوه إلا أذلهم الله قبل موتهم.[العقدالفريد]
مولوي نورالحق مظهري

د عدل ارزښت او د ظلم بدي:

ژباړه: د ابوهريره رضي الله عنه څخه روايت دی چي رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: ای ابوهريره يو ساعت عدل کول غوره دی د شپېتو کلونو تر داسي عبادت چي شپه يې روڼه وي او د ورځي يې روژه وي او ای ابوهريره يو ساعت ظلم کول د الله تعالی په نزد سخت او غټ دی د شپېتو کلونو تر ګناهونو.
يادونه: په هر وخت کي بايد هر لوی او کوچنی حاکم او مسئول دغه حديث په نظر کي ونيسي او د عدل پياده کول او د ظلم څخه ځان ساتل خپل طبيعت جوړ کړي.
عن أبي هريرة -رضي الله عنه- قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : يا أبا هريرة: عدل ساعة خير من عبادة ستين سنة قيام ليلها وصيام نهارها. ويا أبا هريرة: جور ساعة في حكم أشد وأعظم عند الله -عز وجل- من معاصي ستين سنة.[الترغيب والترهيب ۲۱۷۸]
مولوي نورالحق مظهري

د مسلمان باچا ارزښت:

ژباړه: حکماؤ ويلي دي: عادل باچا تر توند باران ښه دی، ظالم باچا تر دوامداري فتنې ښه دی او په باچا باندي الله تعالی تر قرآن ډېر شيان دفع کوي.
يعني تر توند باران و خلګو ته د عادل باچا ګټه ډېره رسيږي ځکه چي په توند باران يواځي کروندې اوبيږي او د خلګو اقتصادي وضعيت برابريږي خو په مسلمان عادل باچا د خلګو ټوله ژوند برابريږي ځکه نو مسلمان عادل باچا ډېر ارزښت لري، او مسلمان باچا چي پر ځينو خلګو ظلم کوي تر دوامداري فتنې غوره دی ځکه د باچا په شتون کي ټول شرعي مقاصد خوندي ساتل کيږي او د فتنې په وخت کي ټول انساني نظام سره ګډوډ کيږي او د مسلمان باچا په ذريعه د ټولني څخه داسي جرائم او تخلفات ختميږي هغه چي په قرآن باندي نه ختميږي ځکه ډېر خلګ قرآن لولي او تلاوت يې کوي خو هيڅ ورڅخه نه متأثره کيږي سره ددې چي په قرآن کي د ګناه کوونکو او مجرمينو لپاره ډېري سزاګاني هم راغلي دي خو د مسلمان باچا له وېري ډېری خلګ د جرم څخه لاس اخلي دا ځکه چي مسلمان باچا مجرمينو ته عملا مجازات ورکوي له همدې امله په اسلامي نظام کي د جرمونو کچه ډېره ټيټه وي.
الحمدلله چي زموږ اميرالمؤمنين شيخ هبة الله آخند زاده حفظه الله هم مسلمان دی، هم عالم دی او هم عادل دی ځکه نو موږ يې بايد په ارزښت ځانونه پوه كړو او په تمامه معنی يې اطاعت وکړو.
قالت الحكماء: إمام عادل، خير من مطر وابل؛ وإمام غشوم، خير من فتنة تدوم؛ وما يزع الله بالسلطان أكثر ما يزع بالقرآن.[العقدالفريد]
مولوي نورالحق مظهري

زموږ په ژوند کي کاميابي او ناکامي:

ليکوال: مصلح بن زويد العتيبي .

ژباړه: مولوي نورالحق مظهري.

کاميابي څشی ده؟ نا کامي څشي ده؟ 

آيا کاميابي زموږ د ژوند د اړخونو څخه پر يو اړخ را ګرځي؟ آيا کاميابي دا ده چي ته بايد داسي کار وکړې چي پخوانيو نه وي کړی او آيا د داسي شي کول چي ځانګړی او لوی نه وي کاميابي نه بلل کيږي؟ 

آيا موږ چي هر بريالی انسان پېژنو او وينو يې هغه د ژوند په ټولو چارو کي بريالی دی؟

آيا په ناکامۍ باندي د انسان لخوا د ځان او بل چا صفت کول دقيق او باوري ګڼل کيږي؟

آيا د ژوند په يوه برخه کي ستا د زوی هدف ته نه رسېدل ددې لپاره بسنه کوي چي دی دي په ناکامۍ  متصف سي؟

آيا د ورځنيو تکراري او کوچنيو برياليتوبونو تړون د لويو برياليتوبونو د لاسته راوړلو سره سته؟

او آيا په ناکامۍ باندي حکم کول داسي معتبره خبره ده چي ماتول او بدلون يې هيڅ ممکن ندی؟

د ناکامۍ او کاميابۍ په اړه ډېر سوالونه سته همداسي د کامياب او ناکام انسان په اړه ډېر سوالونه سته! 

ډېر خلګ موږ وينو چي ناوړه ژوند کوي پدې سبب چي د ځان په ناکامۍ باندي باور لري او په خپلي ناکامۍ يې قناعت کړی وي، آن تر دې چي ډېری پلرونه او ميندي د خپلو اولادونو سره خبري نه خوښوي ځکه دوی داسي ګمان کوي چي اولادونه يې ناکامه انسانان دي.

که موږ د جزئياتو تر مينځ توپير ته وګورو نو دا به درک کړو چي په موږ کي د يو چا ناکامي تر جزئي ناکامۍ  او دا چي برياليتوب يو نسبي شی دی نه تېريږي.

ځکه نو د بېلګي په ډول ځيني خلګ په علمي لحاظ تر تمي کښته د کورنۍ په کچه بريالي وي، ځيني خلګ د فعاليت په ساحه کي تر تمي کښته د کورنۍ په کچه بريالي وي او ځيني اولادونه له یوې خو د خپل مور او پلار سره نيکي کوي خو د بلي خوا څخه خپل درسونه ضائع کوي.

دا سمه خبره ده چي داسي څوک به هم پيدا سي چي په ټولو برخو کي بريالی وي خو موږ بايد پدې باندي اعتراف وکړو چي داسي کسان ډېر لږ دي.

د رسول الله صلی الله عليه وسلم په صحيح حديث کي راغلي دي: الناس کإبل مائة  لا تکاد تجد فيها راحلة. يعني خلګ دداسي سلو اوښانو په څېر دي چي په سختۍ سره به ته د سورلۍ اوښ پکښې پيدا کړې.

ولي موږ په يوه برخه کي د ځان، خپلو اولادونو او زده کوونکو ناکامي داسي ګرځوو چي په نورو برخو کي موږ او هغوی ناکامۍ ته کش کړي؟ او ولي موږ په يوه برخه کي د ځان، خپلو اولادونو او زده کوونکو کاميابي داسي نه ګرځوو چي موږ او دوی په نورو برخو کي کاميابۍ ته کش کړي؟

آيا جزئي ناکامي ښه اداره کولو او په تعامل کي حکمت ته اړتيا لري تر څو و هر اړخيزي او تيزي ناکامۍ ته مفضي نسي؟ او آيا جزئي برياليتوب ښه اداره کولو او په کولو کي حکمت ته اړتيا لري تر څو وغځيږي او انسان په نورو برخو کي کاميابۍ ته ورسوي؟

زما په آند کلي او هر اړخيزه ناکامي دا ده چي انسان د هيڅ کار لپاره جوړ نه وي او د هيڅ شي لپاره کوم رول نسي لوبولای او رښتيا خبره دا ده چي مسلمان هر څومره منفيګرا وي خو بيا هم هيڅ وخت به بشپړه توګه نسي ناکام کېدلای؛ نو د مسلمان لپاره دا لازمه ده چي ځان د کلي او هر اړخيزي ناکامۍ د کړۍ څخه وباسي.

وروسته تر دې چي زموږ په ذهنونو کي پورته خبري ځای پر ځای سوې بايد پوه سو چي موږ ته اړين څشي دي؟

هغه څه چي موږ ته اړين دي د لاندي ټکو څخه په ډاګه کيږي:

لومړي: بايد زموږ څخه د ځينو سره د کاميابۍ تصور تغيير وکړي او دا هغه وخت پوره کيږي چي موږ کاميابۍ ته په لاندي حيثيت وګورو:

۱ – کاميابي يواځي پر لويو لاسته راوړونو باندي نده ولاړه بلکي ځيني کوچيني کارونه هم سته چي کول يې د ځينو په آند کاميابي ده.

٢ – په کاميابۍ کي دا شرط ندی چي بايد د يوه نادر شي په کېدلو لاسته راسي بلکي زموږ په ژوند کي ډېر تکراري شيان سته چي کول يې کاميابي او برياليتوب شمېرل کيږي.

٣ – برياليتوب د داسي کار پر کولو ندی ولاړ چي تر اوسه پوري هيچا نه وي کړی؛ بلکي داسي ډېر کارونه دي چي په ميليونونو خلګ يې کوي او کول يې  برياليتوب بلل کيږي.

٤ – برياليتوب د نورو انسانانو پر ستايني او تقدير ندی ولاړ؛ بلکي ډېر داسي کارونه سته چي کول يې برياليتوب دی خو ممکن ډېر لږ کسان دي د هغو په کولو سره ستا ستاينه وکړي.

٥ – هغه څوک چي د خپل ژوند په ټولو اړخونو کي ډېره لږه بريا تر لاسه کړي او په يوه اړخ کي يې غوره کړي هغه ډېر نامتو او ګټور شخص ګڼل کيږي.

دويم: هېر سويو ورځنيو برياليتوبونو ته بيا کتنه:

که موږ فکر وکړو نو راته ثابته به سي چي د هر مسلمان سره د ژوند په ګڼو برخو په ورځني ډول ډېر برياليتوبونه سته:

۱ - د عبادت په ډګر کي: موږ وينو چي په ورځني ډول هر مسلمان پنځه وختونه پر خپل وخت لمونځ کوي؛ که نارينه وي د نورو مسلمانانو سره يې په جماعت باندي کوي او که ښځينه وي په خپل کور کي يې کوي.

دا د مسلمان لپاره په لمانځه کي هغه کمه اندازه برياليتوب دی که يې څوک د ډېرېدلو اراده ولري نو په سنتونو، نوافلو، تهجدو او د څاښت په لمانځه يې ډېرولای سي.

سره ددې چي پر لمانځه باندي ټينګار ډېر آسانه کار دی خو بيا هم که يې څوک لوی برياليتوب و نه بولي نو هغه دي ګرسره د برياليتوب په اړه خبري نکوي؛ بلکي هغه د ژوند په مفهوم ندی پوه سوی.

٢ – په علمي ډګر کي: که مسلمان په ورځني ډول د خپل دين په اړه يوه شرعي مسئله زده کړي، يا د قرآن يوه پاڼه تلاوت کړي او يا د رسول الله صلی الله عليه وسلم يو حديث ولولي دا دده لپاره لويه بريا ګڼل کيږي، همداسي د نورو ګټورو کتابونو د يوې پاڼي مطالعه کول داسي بريا شمېرل کيږي چي موږ يې بايد يادونه وکړو او هېر يې نکړو.

٣ – د کورني ژوند په ډګر کي: د مور او پلار د سر ښکلول د انسان لپاره بريا ده، د خپلي ښځي په مخ کي خوشحالي پیدا کول بريا ده، روغتون ته د خپل ناروغ ماشوم وړل بريا ده، د مور لخوا د خپلو اولادونو د درسونو څارل بريا ده، د ښځي لخوا خپل خاوند ته خواړه جوړول بريا ده، خپلي عمه يا خاله ته رسېدګي کول بريا ده، خپل بچي ته ورځنی جيب خرڅ ورکول بريا ده آن تر دې چي يوه ګوله ډوډې د خپلي ميرمني په خوله کي ايښوول بريا ده.

٤ – په ټولنيز او اجتماعي ډګر کي: د ګاونډي ملاقات ته ورتلل بريا ده، په ورغتون کي د خپل ملګري پر بچي پوښتنه کول بريا ده، د ملګري دعوت منل بريا ده، د يتيم سرپرستي کول بريا ده، د کونډو سره مرسته کول بريا ده، د لاري حق آداء کول بريا ده، 

٥ – د وظيفې په ډګر کي: د کار وخت ارزښتناکه ګڼل بريا ده، په کار کي ډېرو لاسته راوړنو ته لېوالتيا بريا ده او د مراجعينو سره ښه چلند کول بريا ده.

وروره! ودي ليدل څومره ورځني هېر سوي برياليتوبونه لرې؟

زه تا ټمبلۍ او بې همتۍ ته نه رابولم بلکي د الله تعالی حمد ته دي را بولم چي د هغو نعمتونو په مقابل کي يې ووايې چي پر تا يې کړيدي او دېته دي را بولم چي د ځان په کم ګڼلو او ناکامه بللو شيطان ته پر ځان د وسوسو فرصت مه ورکوه.

زه پوهېږم چي د برياليتوب لپاره نور اړخونه هم سته خو د اوږدوالي له ويري مي ذکر نکړه او يواځي مي په پورته مواردو بسنه وکړه.

دريم: د خپلو کوچنيو برياليتوبونو لمانځل؛ چي کوچنۍ درجه يې د الله تعالی حمد ويل دي او په خپل ځان باندي باور کول دي.

موږ هر يو بايد فکر وکړو چي الله تعالی موږ ته څومره برياليتوبونه راکړيدي او هيڅوخت پر خپل ځان باور له لاسه ورنکړو بلکي پر ځان مهرباني، نرمي او شفقت وکړو؛ رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايي: إِنَّ الرِّفْقَ لاَ يَكُونُ فِى شَىْءٍ إِلاَّ زَانَهُ وَلاَ يُنْزَعُ مِنْ شَىْءٍ إِلاَّ شَانَهُ.[صحيح مسلم ٦۷٦۷] ژباړه: په هيڅ شي کي نرمي نه راځي مګر دا چي ښايسته کوي يې او د هيڅ شي څخه نرمي نه ايستل کيږي مګر دا چي معيوب کوي يې.

تر ټولو د نرمۍ او شفقت مستحقين ستا ځان، اولاد او کورنې ده؛ او پر ځان دي لوی شفقت دا دی چي د الله تعالی شکر آداء کړې او پر نورو نيکو کارونو ډېر کوښښ وکړې.

الله تعالی دي موږ تاسي ټوله د برياليو انسانانو څخه وګرځوي، د ناکامۍ او ناکامو خلګو څخه دي مو وساتي او پر سمه لار دي مو روان کړي.

د شعبان مياشتي فضيلت:

د شعبان مياشتي په فضيلت کي ډېر احاديث راغلي دي لکه په صحيح البخاري کي چي راځي:
عَنْ عَائِشَةَ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا، قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لاَ يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لاَ يَصُومُ فَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَكْمَلَ صِيَامَ شَهْرٍ إِلاَّ رَمَضَانَ وَمَا رَأَيْتُهُ أَكْثَرَ صِيَامًا مِنْهُ فِي شَعْبَانَ.[صحيح البخاري 1969]
ژباړه: عائشه رضي الله عنها فرمايي: رسول الله صلی الله عليه وسلم به دومره روژه نيول چي موږ به فکر کوی ګرسره روژه نه خوري او ځيني وختونه يې بيا داسي روژه نه نيول چي موږ به فکر کوی ګرسره روژه نه نيسي، ما رسول الله صلی الله عليه وسلم ندی ليدلی چي بې روژې مياشتي يې د بلي مياشتي روژه پوره نيولې وي او ما دی ندی ليدلي چي تر شعبان مياشتي يې په بلي مياشتي کي ډېري روژې نيولي وي.
يعني رسول الله صلی الله عليه وسلم د شعبان په مياشتي کي ډېري روژې نيولې.

د شعبان د پنځلسمي شپې او ورځي فضيلت:
عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى الله عَليْهِ وسَلَّمَ: إِذَا كَانَتْ لَيْلَةُ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ، فَقُومُوا لَيْلَهَا وَصُومُوا نَهَارَهَا، فَإِنَّ اللَّهَ يَنْزِلُ فِيهَا لِغُرُوبِ الشَّمْسِ إِلَى سَمَاءِ الدُّنْيَا، فَيَقُولُ: أَلاَ مِنْ مُسْتَغْفِرٍ لِي فَأَغْفِرَ لَهُ, أَلاَ مُسْتَرْزِقٌ فَأَرْزُقَهُ, أَلاَ مُبْتَلًى فَأُعَافِيَهُ, أَلاَ كَذَا أَلاَ كَذَا، حَتَّى يَطْلُعَ الْفَجْرُ.[سنن ابن ماجة1388]
ژباړه: د حضرت علي بن ابي طالب رضي الله عنه څخه روايت دی چي رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: کله چي د برات د مياشتي نيمايي راسي نو په شپه کي يې په عبادت باندي ودرېږئ او د ورځي يې روژه ونيسئ، ځکه چي الله پاک پدې شپه کي د لمر لوېدلو سره سم آسمان ته د دنيا(بلاکيفه) راشوه کيږي او خپلو بندګانو ته داسي آواز کوي: آيا په تاسو کي د بخښني غوښتونکی سته چي زه بخښه ورته وکړم؟ آيا په تاسو کي د رزق غوښتونکی سته چي رزق ورته ورکړم؟ آيا په تاسو کي ناروغ سته چي زه ورته روغتيا ورکړم؟ او آيا څوک سته چي کوم شی وغواړي او زه يې ورکړم؟ تر څو چي صبح دمېږي.
فقهاء کرامو هم د برات د پنځلسمي شپې عبادت کول مستحب کڼلی دی لکه په بحرالرائق کتاب کي چي راځي: ومن المندوبات إحياء ليالي العشر من رمضان وليلتي العيدين وليالي عشر ذي الحجة وليلة النصف من شعبان. [بحرالرائق 2/56] يعني د مستحباتو څخه د رمضان د لسو آخري شپو روڼول دي، د دوو اخترونو شپې دي، د ذوالحجې لس شپې دي او د شعبان د نيمايي يعني پنځلسمه شپه ده.
دېته ورته عبارات په نورو فقهي کتابونو کي هم راغلي دي.
البته پدې شپه کي چي څومره عبادت کيږي انسان يې بايد په انفرادي ډول په خپل کور کي وکړي په جومات کي ددې شپې د روڼ کولو لپاره راټولېدل کوم شرعي ثبوت نلري.
خلاصه دا چي د برات میاشتي او د هغې میاشتي د پنځلسمي شپې او ورځي فضیلت په احادیثو باندي ثابت دی همدا راز فقهاء کرامو یې هم په فضیلت باندي قول کړی دی خو دا باید په یاد ولرو چي د پنځلسمي شپې لپاره کوم خاص عبادت يا خاص ورد شتون نلري هر مشروع عبادت چی انسان په کومه کچه باندي کوي کولای یې سي، همدا راز په پنځلسمه ورځ د برات په احادیثو کي تنها د روژې ثبوت سته نور خاص عبادت یا خیرات ددې ورځي لپاره شتون نلری.
مولوي نورالحق مظهري

د دوحې د تړون په اړه:

د دوحې د تړون څخه درې کاله پوره سوه، د دې تړون ظاهري او معنوي تأثيرات د هيچا څخه پټ نه دي ځکه دا ورځ د امريکايي اشغال د خاتمې پيلامه او د باطل په وړاندي د حق د برياليتوب څرک وو.
لکه د حديبيې سوله چي د مکې مکرمې د فتحي کيلي ګڼل کيږي د دوحې د تړون لاسليک هم موږ د افغانستان د فتح کيلي بللی سو ځکه د دوحې د تړون وروسته امريکايانو لکه په جګړه کي چي روحيه بايللې وه په سياسي ډګر کي يې هم روحيه له لاسه ورکړه.
د دوحې تړون د مرحوم اميرالمؤمنين ملا محمد عمر مجاهد رحمه الله هغه خبره رښتيا کړه چي ويل يې: تر امريکا لوی ځواک هم سته چي الله تعالی دی او ارومرو به يو تحول راځي بيا به يې تاسو ووينی.
د دوحې تړون د امريکايانو موقف صفر ته را ټيټ کړ ځکه پر افغانستان د جګړې په پيل کي ددوی د هغه وخت ولس مشر جورج ډبليو بوش ويل: طالبان به يا تسلميږي يا به وژل کيږي.
خو الحمدلله په سياسي ډګر کي د دوحې تړون زموږ د اميرالمؤمنين خبره رښتيا او د بوش خبره يې درواغ کړه.
د دوحې تړون د ټولي نړۍ په وړاندي د امريکا چلينج داسي ونګوی چي ټول هوښيار نړيوال ورته حيران سوه ځکه په ۲۰۰۱ م کال کي بوش ټولي نړۍ ته اعلان کړی وو چي يا به زما سره درېږئ يا به د تروريستانو سره درېږئ – هدف يې طالبان وه -.
د دوحې تړون ټولي نړۍ ته د افغانانو سياسي نبوغ په ننداره کښېښووی آن تر دې چي خپله دښمن هم د ا.ا.ا د مذاکراتي پلاوي په پياوړتيا اقرار وکړ.
موږ ته دا لازمه ده چي د دوحې تړون ته په ډېره درنه سترګه وګورو، تل د هغه ياد وساتو، خپلو مشرانو ته دعا وکړو چي په هر ډګر کي يې الله تعالی همداسي بريالي ولري او د خپل اسلامي نظام د سمبالښت او ساتني لپاره د افغانانو تر مينځ يووالي او اتفاق ته کار وکړو.
مولوي نورالحق مظهري

ټلیفون، انټرنټ او ځوانان:

ګرانو ځوانانو! وخت، مطالعه او مثبت تفکر هغه مهم عناصر دي چي د هر انسان لپاره د علمي او فکري کمال کلياني بلل کيږي خو له بده مرغه چي اوس زموږ ډېری ځوانان د غټو ټليفونانو څخه دومره ډېره استفاده کوي چي خپل ارزښتناکه وخت يې هم ضائع کړی وي او د مطالعې او مثبت تفکر څخه يې هم ځان محروم کړی وي.

ګرانو ځوانانو! وخت ستاسي عمر دی چي هره لحظه يې تر طلا هم تاسي ته ډېر ارزښت لري بناء د ټليفون په بې ځايه کتلو، ګېم کولو، د انټرنټ څخه په بې فايدې استفاده کولو او د واټساپ، فيسبوک او تلګرام په استعمالولو يې پر ځان عبث مه تېروئ؛ ټليفون او انټرنټ مجازي اسباب دي هيڅ وخت يې د سرګرمۍ او مصروفيت لپاره مه کاروئ بلکي په حقيقي نړۍ کي د خپل اصلي هدف لپاره ګټه ترې پورته کړئ.

 د تېر سوي وخت په ارزښت انسان هلته پوهيږي چي وخت ورڅخه تېر سي پداسي حال کي چي هلته بيا پښېمانتيا هيڅ ګټه نه لري او د لاسه څخه وتلي فرصتونه هيڅ کله بيرته نه راګرځي ځکه نو کوښښ وکړئ چي تل وخت د ځان لپاره غنيمت وبولی او سمه ګټه ورڅخه پورته کړئ.

ددې پر ځای چي ځانونه په ټليفون کي په ګېم، واټساپ، فيسبوک او انټرنټي لټون مصروف کوی ډېره به ښه وي چي يو ښه کتاب مطالعه کړی، خپل درسي کتابونه تکرار کړی، علمي مجالسو ته ورسی، د الله تعالی په ذکر ځان مصروف کړی، په يوه دنيوي حرفه ځان مشغول کړی او ليکنه وکړی يا يې ولولی.

په ټليفون او انټرنټ باندي ډېر مصروفيت نه تنها دا چي د انسان وخت ضائع کوي بلکي ډېر نور تاوانونه لري چي په لاندي ډول يې يادونه کولای سو:

۱ – په ټليفون او انټرنټ ډېر مصروفيت د انسان حافظه ضعيفه کوي او د حافظې تمرکز له مينځه وړي.

۲ – په ټليفون او انټرنټ ډېر مصروفيت انسان ته داسي روحي تکليف پيدا کوي چي تل يې خوب خراب وي، وسوسه ورته پيدا کيږي، د خلق تنګۍ احساس کوي، د عبادت او کار په خوند نه پوهيږي او د ټليفون سره يې زړه داسي تړون پيدا کوي چي هيڅ وخت يې نه هېريږي.

۳ – د ټليفون او انټرنټ څخه ډېره استفاده د انسان اخلاقي زغم، د مطالعې استعداد، اجتماعي طبيعت، کاري ظرفيت او حوصله له مينځه وړي.

۴ – د ټليفون او انټرنټ څخه ډېره استفاده د انسان اقتصاد ته هم لوی تاوان دی ځکه ټليفونونه به ډېر رانيسي او تبديلوي او د انټرنټ پر بنډلونو به پيسې ورکوي چي دا هم د انسان پر کورني ژوند ډېره بده اغېزه لري.

۵ – د ټليفون او انټرنټ څخه ډېره استفاده ددې لامل جوړيږي چي تل دي د انسان سره د برق او برښنا غم وي ځکه د ټليفون چارج يې ژر ختميږي او چي کله يې د ټليفون چارج ختم سي طبعا پريشاني ورته پيدا کيږي؛ ډېر خلک ما ليدلي دي چي د هر چا کور ته ولاړ سي تر هر شي مخکي چارجر را واخلي او د برق په ساکټ پسې ګرځي او ځيني خلک خو د ځانه سره چارجران، پاوربنکونه او غټ  غټ کېبلونه ګرځوي او دا يې د خپل ژوند مهمه برخه جوړ کړې وي.

۶ – د ټليفون او انټرنټ څخه ډېره استفاده انسان په يو ډول انزوايي فکر روبدی کوي چي تر هر څه يې د ټليفون سره مينه ډېره وي او د هيڅ مجلس څخه نه ګټه پورته کولای سي او نه هم دده څخه څوک ګټه ليدلای سي ځکه دی تل په خپل ټليفون اخته وي.

۷ – د ټليفون او انټرنټ څخه ډېره استفاده د انسان فکر او سوچ دومره متلاشي او پاشلی کوي چي په خپل ورځني ژوند کي د پلان او طرحي څخه عاجز وي او د همدغه ټليفون او انټرنټ په خاطر په رسمي وظيفه کي ناغيړي ورڅخه کيږي.

نو ګرانو ځوانانو د ټليفون او انټرنټ څخه استفاده وکړئ خو لږ او سمه استفاده، خپل د ټليفون څخه MP3 ، MP4  او سينما مه جوړوئ چي ډول ډول غزلونه او فيلمونه مو پکښې ذخيره کړيوي بلکي د خپل ټليفون څخه کتابتون جوړ کړئ او کتابونه پکښې مطالعه کړئ، خپل ټليفون د ځان ملګری مه جوړوئ بلکي تر خپل لاس لاندي د استفادې يوه آله ورڅخه جوړه کړئ چي د اړتيا په صورت کي ګټه ورڅخه واخلی.

مولوي نورالحق مظهري

د حسد اړوند جالب معلومات:

۱ - حسد کوونکی د الله تعالی دښمن دی:

ژباړه: ابن ابجر وايي: ما په ځينو کتابونو کي ليدلي دي چي الله تعالی فرمايي: حسد کوونکی انسان زما د نعمت دښمن دی، زما فيصلې او قضاء ته په خښم دی او زما په بندګانو کي زما په تقسيم باندي خوشحال ندی.[المجالسة وجواهرالعلم۶۵۸]

کوښښ وکړئ چي د هيڅ مسلمان سره حسد ونکړئ تر څو خدای مکړه د الله تعالی د نعمتونو دښمنان، د الله تعالی فيصلې ته په خښم او د الله تعالی په تقسيم باندي خوابدي و نه ګرځی.

په اصل کي حسد کول د الله تعالی سره دښمني ده ځکه نو بايد هر مسلمان ځان ورڅخه وساتي او نور مسلمانان هم د حسد کولو څخه را وګرځوي.

۲ - حسد کوونکی د الله سره بې ادبي کوي:

ژباړه: خبر اوسه! هغه چا ته چي زما سره حسد کوي ووايه: آيا ته پوهېږې د چا سره دي بې ادبي کړې؟ د الله سره دي د الله پر کړو باندي بې ادبي کړې ځکه چي ته په هغه شي باندي نه يې خوشحاله چي الله ماته راکړی دی.[شعب الایمان ۶۲۲۲]

حسد کوونکی د هر چا سره پر دې باندي حسد کوي چي ولي دغه فلانی حالت لکه علم، منصب، اعتبار او مال فلاني شخص ته ورکول سويدي؟ چي دا ټوله و هر انسان ته د الله تعالی له خوا ورکول کيږي نو په اصل کي دغه حسد کوونکی پر الله تعالی باندی اعتراض کوي او د الله تعالی په تقسيم نه وی خوشحاله کنه نو د الله پر ورکړي به يې د هيچا سره حسد نه کولای.

۳ - د حسد کوونکي درې دانې نښي:

ژباړ: وهب بن منبه وايي: د حسد کوونکي لپاره درې نښي دي: مخامخ چاپلوسي کوي، پس له شا غيبت کوي او په مصيبت باندي خوشحاله کيږي. [التوبيخ والتنبيه ۷۱]

يعني د حسد کوونکي انسان لپاره دغه درې نښي سته:

الف – د هغه چا مخ ته چي دی ورسره حسد کوي چاپلوسي او غوړمالي کوي.

ب – د هغه چا چي دی ورسره حسد کوي پس له شا غيبت کوي.

ج – د هغه چا چي دی ورسره حسد کوي په مصيبت باندي خوشحاله کيږي.

۴ - حسد کوونکی خپل هدف ته نه رسيږي:

د ربيع څخه روايت دی چي په لومړي کتاب کي ليکلي دي: حسد کوونکی په خپل حسد بېله ځانه بل هيچا ته تاوان نه رسوي او هغه چا ته ضرر نسي رسولای چي دی حسد ورسره کوي، د حسد کوونکي حسد دی نامراده کوي او حسد کړه سوی که صبر وکړي نو دغه صبر به ورته نجات ورکړي الله جل جلاله فرمايي: يقينا چي څوک ووېريږي او صبر وکړي نو الله د نيکو انسانانو مزدوري نه ضائع کوي.[التوبيخ والتنبيه۷۸]

یعني حسد کوونکی خپل هدف ته نسي رسېدلای بلکي خپل ځان ته به تاوان ورسوي او په صبر باندی انسان د حسد کوونکي د شر څخه نجات پیدا کولای سي.

۵ - حاسد ډېر سپک دښمن دی:

ژباړه: يحيی بن خالد وايي: حاسد ډېر سپک دښمن دی خپل د کينې ختمول نسي درک کولای مګر په آرزوګانو سره.[المجالسة وجواهرالعلم۶۸۱]

يعني حاسد دومره سپک دښمن دی چي ستا سره خپله کينه او کرکه په آرزوګانو باندي ختموي ځکه دی تل ستا په اړه منفي تصور کوي او تر خپله وسه ستا لپاره ورانوونکي پلانونه جوړوي او خپل په زړه کي ستا څخه د نفرت اور په آرزوګانو او تصوراتو وژني.

۶ - حاسد انسان څنګه خوشحاله کيږي؟

ژباړه: معاويه رضي الله عنه فرمايي: ټوله خلګ زه خوشحاله کولای مګر هغه څوک چي د نعمت له کبله حسد راسره کوي؛ ځکه هغه بېله دې چي هغه نعمت زوال سي په بل شي باندي نه خوشحاله کيږي.[المجالسة وجواهرالعلم۶۵۷]

دداسي چا څخه ځان ساتئ چي تا ته د الله لخوا پر درکړل سوي نعمت حسد کوي ځکه داسي څوک ګرسره نه خوشحاله کيږي مګر داچي هغه نعمت ستاسو څخه زوال سي.

۷ – حسد کوونکی ظالم او مظلوم دی:

ژباړه: اصمعي وايي: ما د يو صحرايي څخه واورېدل چي ويل يې: ما ندی ليدلی هيڅ داسي ظالم چي د مظلوم سره دي مشابه وي مګر حسد کوونکی چي غمګيني به ورسره لازمه وي، هميشه به خوار وي، په عقل به حيران وي او پښېمانتيا به يې نه خلاصيږي.[الفوائد المتنقاة]

نو پر ځان باندي زړه وسوځوئ او د چا سره حسد مکوئ!

مولوي نورالحق مظهري

د قناعت او تواضع ګټه:

ژباړه: بزرجمهر حکيم ويلي دي: د قناعت ميوه راحت دی او د تواضع ميوه محبت دی.

يعني څوک چي قناعت وکړي راحت به لاس ته راوړي او څوک چي تواضع وکړي محبت به لاس ته راوړي.

قَالَ بُزْرُجَمْهَرُ الْحَكِيمُ: ثَمَرُ الْقَنَاعَةِ الرَّاحَةُ، وَثَمَرُ التَّوَاضُعِ الْمَحَبَّةُ.[المجالسة وجواهرالعلم2441]

مولوي نورالحق مظهري

د مشرانو لپاره مهمي خبري:

ژباړه: صالح بن کيسان وايي: زهري د هشام بن عبدالملک څخه موږ ته راغی او ويې ويل: نن يو سړي د اميرالمؤمنين مخته داسي ښه خبري وکړې چي ګرسره ما داسي خبري نه وې اورېدلې، سړي داسي ورته وويل: ای اميرالمؤمنينه زما څخه څلور داسي خبري واوره چي په هغو کي ستا د دين، باچهۍ، آخرت او دنيا ګټه ده. اميرالمؤمنين ورته وويل: هغه کومي خبري دي؟ هغه ورته وويل: د هيچا سره داسي وعده مکوه چي ته يې د پوره کولو اراده نلرې، تا دي نه خطاباسي لوړه آسانه ځمکه چي کښته ځمکه سخته او ږيږه وي او پدې باندي پوه سه چي کارونه آخره لري نو د پايلو سره يې احتياط کوه او زمانه شېبې او لحظې دي ځکه نو احتياط کوه. 

يعني د کوم کار د کولو اراده چي نلرې يا يې نسې کولای د هغه کار وعده خلګو ته مه ورکوه ځکه پداسي حالت کي ددې ترڅنګ چي سړی درواغجن ښکاري خلګ ورباندي بدګمانه کيږي او شخصيت يې تر پوښتني لاندي راځي، همداسي د سخت مهم کار څخه آسانه بې ارزښته کار ته مه مخه کوه ځکه مهم کار چي هر څومره سخت وي کولو ته يې بايد لاره پيدا سي او په لومړيتوب کي وګرځول سي، همداسي د کارونو په پايله او نتيجه کي فکر کوه تر څو بې هدفه ولاړ نسې او د کارونو نتيجه در څخه ورکه نسي او د وخت شرائطو او ارزښت ته ډېره پاملرنه وکړه ځکه په وخت کي ددې تر څنګ چي هر ډول تغييرات راځي د انسان عمر بلل کيږي بايد يې انسان د تېرېدلو سره ډېر احتياط وکړي.

قَالَ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ: خَرَجَ عَلَيْنَا الزُّهْرِيُّ مِنْ عِنْدِ هِشَامِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ، فَقَالَ: لَقَدْ تَكَلَّمَ الْيَوْمَ رَجُلٌ عِنْدَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينِ مَا سَمِعْتُ كَلامًا أَحْسَنَ مِنْهُ، فَقَالَ لَهُ: يا أمير المؤمنين! اسمع مِنِّي أَرْبَعُ كَلِمَاتٍ فِيهِنَّ صَلاحُ دِينِكَ وَمُلْكِكَ وَآخِرَتِكَ وَدُنْيَاكَ. قَالَ: وَمَا هُنَّ؟ قَالَ: لا تَعِدَنَّ أَحَدًا عِدَةً وَأَنْتَ لا تُرِيدُ إنجازها، ولا يغرنك مرتقى سَهْلا إِذَا كَانَ الْمُنْحَدَرُ وَعِرًا، وَاعْلَمْ أَنَّ لِلْأَعْمَالِ آخِرًا؛ فَاحْذَرِ الْعَوَاقِبَ، وَأَنَّ الدَّهْرَ تَارَاتٌ؛ فَكُنْ عَلَى حَذَرٍ.[المجالسة وجواهرالعلم۲۴۳۶]

مولوي نورالحق مظهري

د حسد تاوانونه او علاج يې:

حسد هغه ناوړه قلبي عمل دی چي انسان ته ورڅخه ډېر تاوانونه رسيږي، پدې خاطر دی چي په اسلام کي حسد قطعًا حرام دی او حرمت يې په قرآن او حديث باندي ثابت دی.

کڅه هم د حسد تاوان کله ناکله حسد کېدونکي انسان ته هم رسيږي هغه داسي چي حسد کوونکی انسان تل د حسد کېدونکي لپاره د بدمرغۍ او هلاکت غوښتونکی وي، تل د هغه د بربادۍ لپاره تدبيرونه او پلانونه جوړوي او د توان درلودلو په صورت کي يې عملي کول د ځان مسئوليت بولي چي په نتيجه کي د ظاهري ضرر را پورته کېدل ورسره احتمالا تړلی وي خو د حسد تاوانونه ډېر خپله حسد کوونکي انسان ته رسيږي.

د حسد تاوانونه په لومړي قدم کي دوه قسمه دي، ظاهري تاوانونه او معنوي تاوانونه:

 ظاهري تاوانونه يې دا دي: 

۱. حسد کوونکی تل په خپل زړه او نفس کي د درد او تنګۍ احساس کوي په خاصه توګه چي کله حسد کېدونکی انسان هغه شی تر لاسه کوي چي دی يې د هغه لپاره نه غواړي او يا هم  ورڅخه هغه مصيبت ليري کيږي کوم چي دی يې د هغه لپاره غواړي.

۲. حسد کوونکی تل په خيالاتو او تصوراتوکي ډوب وي، د ځانه سره خبري کوي، خيالي پلانونه جوړوي او ګډوډ خوبونه ويني.

۳. د حسد کوونکي انسان زړه هميشه ډک وي، نه خالي کيږي او د حسد کېدونکي انسان په هکله چي کومي خبري کوي او يا کوم تصورکوي د هغه څخه نوري خبري او نور تصورونه پيدا کيږي او دا لړۍ تر هغه وخته پوري دوام پيدا کوي ترڅو چي حسد ختم کيږي.

۴. حسد کوونکی انسان کله نا کله د نورو خلګو مخي ته په حسد کېدونکي إنسان پسې داسي خبري کوي چي په هغه کي هيڅ شتون نلري چي په نتيجه کي په خلګو کي رسوا کيږي او نوم يې بديږي.

۵. حسد کوونکی انسان د پورته خطرناکه عوارضو په درلودلو سره آخر په عقلي عصبي ناروغۍ اخته کيږي چي دا يې د هلاکت او بربادۍ لومړی پيل دی ځکه وروسته تر دې چي دی خپل عقل له لاسه ورکړي او عصبي توازن يې وران سي نور نو خپل هيڅ کار په سمه توګه نسي کولای چه په هر ډګر کي به يې تاوانونه په برخه وي، آن چي په خپل کورکي د خپلي کورنۍ سره نورمال ژوند نسي کولای تشنج، تند برخورد او عجولانه کارونه يې طبيعت جوړسوی وي.

 معنوي تاوانونه يې دا دي:

۱. د حسد په کولو يې نيکۍ خرابيږي او ګناهونه يې ډېريږي.

۲. الله پاک ورڅخه خوابدی کيږي او شيطان ورڅخه خوشحاله کيږي.

۳. د عبادت په خوند نه پوهيږي کله ناکله عبادت ورڅخه هېريږي.

۴. تل د سوء ظن او بدګمانۍ په ګناه باندي اخته وي ځکه چي د جانب مقابل هر حرکت اوکار ورته بد ښکاري.

۵. په کارونوکي يې للهيت له منځه ځي او هرکار د يوه خاص دنيوي هدف لپاره کوي.

 د حسد علاج: 

۱. حسد د نورو غټو ګناهونو غوندي يوه غټه ګناه ده، لکه نور ګناهونه چي مسلمان يې ځان په نه کولو باندي مکلف بولي د حسد په نه کولو باندي هم بايد ځان مکلف وبولي.

۲. د هر چا سره دوستي او دښمني بايد تنها د الله جل جلاله لپاره وسي که د يو بل غرض لپاره وي نوطعبا د غرض د نه تر لاسه کېدلو په صورت کي حسد پيدا کيږي.

۳. که د يوچا يوکار يې نه خوښيږي نو مخکي تر دې چي هغه سړی محکوم کړي او په اړه يې د ځانه سره فکر وساتي د خپل ځان سره دي حساب وکړي شايد دی خطا وتلی وي.

۴. هيڅ وخت دي د ګمان پر بنسټ حکم نکوي ترڅو چي يې پر يو شي باندي يقين نه وي راغلی په اړه دي د هيچا سره اړيکه نه پرې کوي.

۵. د هيچا د شخصيت سره دي دښمني نکوي بلکي دوستي او دښمني بايد د انسان د عمل په خاطر وي ځکه د شخصيت سره دښمني ددې لامل کيږي چي د هغه په هرځلي ليدلو سره او يا د هغه د نوم په اورېدلو سره د انسان په زړه کي حسد پيدا سي.

۶.  که يو څوک د بل انسان په اړه ورته يوه خبره کوي ددې پر ځای چي د دغه سړي خبره ومني بايد د هغه څخه خپله وپوښتي او يا دي هم ياد سوی عمل محکوم کړي خو شخصيت ته دي توهين نکوي او ندي هم په فکر کي د هغه د شخصيت په اړه منفي سوچونه کوي کنه نو ارومرو حسد ورڅخه پيداکيږي.

۷.  د هيچا سره دي په ژوند او معامله کي پلمې نه لټوي بلکي د ښه ژوند دوام او د ستونزو حل دي خپل هدف وګرځوي.

۸. خپل مسکنت، سرمايه او وظيفه دي د نورو خلګو سره نه مقايسه کوي بلکي چي څومره لري هماغه دي د ځان استحقاق وبولي او د الله په ورکړه دي قناعت وکړي.

۹.  په دنيا او سرمايه کي دي د چا سره رقابت نکوي بلکي په دين او تقوی کي دي سالم رقابت وکړي ځکه څومره چي د انسان دين قوي کيږي او تقوی يې ډېريږي په هماغه پيمانه يې زړه صفا کيږي او د حسد پيدا کېدلو مخه نيول کيږي.

۱۰. هر چا ته دي ددې اجازه نه ورکوي چي دده په نماينده ګۍ خبري او يا کار وکړي مګر هغه څوک چي دی ورباندي پوره باور ولري.

۱۱. په کوم شي باندي چي يې سر نه خلاصيږي چي آيا پدې کار کي حسد سته او که نسته د هغه په اړه دي د علماؤ څخه پوښتنه وکړي.

۱۲. د هرچا د کنايې او اشارې مصداق دي ځان نه بولي بلكي د ځانه سره دي محاسبه وکړي کوم کار چي پکښې وي د هغه په اړه دي د خبري په توجه باندي خوا نه بدوي او کوم کار چي په ده کي نه وي د هغه په اړه د خبري مصداق دي بل څوک وبولي.

الله پاک دي مو د ټولو اقسامو څخه د حسد وساتي

مولوي نورالحق مظهري