هغه شیان چې نه سره یوځای کېږي:

ژباړه: د ابوهريره رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: ايمان او کفر په زړه کې د انسان نه سره يوځای کېږي، رښتيا او درواغ نه سره يوځای کېږي، خيانت او امانت نه سره يوځای کېږي.

يعنې دغه شيان نه سره يوځای کېږي: که څوک مؤمن وو کافر به نه وي، که کافر وو مؤمن به نه وي، که رښتيا ويونکی وو درواغ ويونکی به نه وي، که درواغ ويونکی وو رښتياويونکی به نه وي، او که څوک خائن وو امين به نه وي، که امين وو خائن به نه وي.

نو راځئ چې ايمان، رښتيا او امانت په ځان کې راولو تر څو د کفر، درواغو او خيانت څخه پاک سو!

عن أبي هريرة ان رسول الله صلى الله عليه و سلم قال : لا يجتمع الإيمان والكفر في قلب امرئ ولا يجتمع الصدق والكذب جميعا ولا تجتمع الخيانة والأمانة جميعا.(مسنداحمد 8577)

مولوي نورالحق مظهري

درې مهمو برخو ته باید مسلمانان هر وخت پاملرنه ولري!

لیکنه: مولوي نورالحق مظهري
هره زمانه خپل ځانګړي شرایط، اړتیاوې او ستونزې لري او د هرې زمانې د اړتیاوو له مخې د مسلمانانو مسؤلیتونه هم بدلېږي. په اوسني عصر کې د نړۍ سیاسي، علمي، تخنیکي او رسنیز وضعیت داسې بدلون کړی چې مسلمانان باید د خپلو دیني ارزښتونو، ملي ګټو، خپلواکۍ او پرمختګ د ساتنې لپاره هر اړخیز چمتووالی ولري.

نن ورځ یوازې په مادي امکاناتو او ظاهري ځواک تکیه کول بسنه نه کوي، بلکې د امنیت، علم او ټکنالوژۍ او رسنیو په برخو کې پیاوړتیا هم د ملتونو د بقا او پرمختګ لپاره اساسي اړتیا ده. هغه ملتونه چې د وخت له غوښتنو سره ځانونه عیاروي، د خپلو ګټو او ارزښتونو په ساتنه کې بریالي وي؛ خو هغه ملتونه چې له دې برخو څخه غفلت کوي، ډېر ژر د نورو تر اغېز او نفوذ لاندې راځي.
مسلمانان باید په هره زمانه او هر ډول شرایطو کې درې مهمو برخو ته ځانګړې پاملرنه ولري؛ ځکه د مسلمانانو د امنیت، خپلواکۍ، پرمختګ او فکري بقا لپاره دغه درې برخې ډېر ارزښت لري:

۱-  په اسلامي هيوادونو کې د کفارو د جاسوسانو پېژندلو او د جاسوسۍ مخنیوي ته پاملرنه:
کفار تل هڅه کوي چې په اسلامي هيوادونو کې خپلو موخو ته د رسېدو، د مسلمانانو د کمزوري کولو او د اسلامي هيوادونو د اشغال لپاره ځانونو ته جاسوسان او همکاران پیدا کړي. دوی د همدې کسانو په وسیله مهم او ستراتیژیک ځایونه په نښه کوي، د مسلمانانو مشران او اغېزناک شخصیتونه خپل هدف ګرځوي، د هغوی د شخصیت د بدنامولو هڅې کوي او کله ناکله یې د فزیکي ترور او وژلو لپاره هم زمینه برابروي.

جاسوسان د بېلابېلو موخو لپاره له پردیو استخباراتي کړیو سره همکاري کوي؛ لکه د پیسو او نورو مادي امتیازاتو ترلاسه کول، په بهرنیو هېوادونو کې د اوسېدو او تابعیت زمینه برابرول، په اسلامي هيوادونو کې د پردیو په ملاتړ واک او لوړو دندو ته رسېدل او یا هم د شخصي ګټو او نورو امتیازاتو ترلاسه کول.

د تاریخ په اوږدو کې ډېر داسې کسان تېر سوي دي چې د همدې ډول موخو لپاره یې د خپلو هېوادونو او مسلمانانو پر ضد له پردیو سره همکاري کړې ده.

له همدې امله، مسلمان مشران او په ځانګړې توګه د اسلامي هېوادونو مسؤلین، بلکې ټول مسلمانان باید د پردیو د استخباراتي فعالیتونو او د جاسوسۍ له خطرونو څخه خبر وي. د دې خطرونو د مخنیوي لپاره باید د قانوني، امنیتي او معقولو لارو چارو څخه کار واخیستل سي، د هيوادونو امنیتي بنسټونه پیاوړي سي او د خلکو ترمنځ د هوښیارۍ او مسؤلیت احساس رامنځته سي تر څو په اسلامي هيوادونو کې د کفارو لپاره د تجسس او شيطنت مخنيوی وسي.

۲-  د ټکنالوژۍ په برخه کې پرمختګ ته پاملرنه:
دا یو منل سوی حقیقت دی چې د انسانانو د ژوند په بېلابېلو برخو کې د هرې زمانې ټکنالوژۍ خپل مهم رول لوبولی دی. که په پوځي برخه کې وي، که په اقتصادي، علمي، روغتیايي، کرنیزه، صنعتي او اطلاعاتي برخه کې؛ په ټولو برخو کې ټکنالوژۍ د انسانانو پر ژوند، د هغوی د کارونو پر څرنګوالي او د هيوادونو پر پرمختګ ژوره اغېزه کړې ده.

په پوځي برخه کې د ټکنالوژۍ پرمختګ د ځینو هېوادونو د پیاوړتیا او د نړیوالو قدرتونو په کتار کې د هغوی د شاملېدو لامل سوی دی. له بده مرغه، ځینو هيوادونو د همدې پرمختګ په وسیله دومره غرور او تکبر کړی چې پر نورو هېوادونو یې تېري کړی او د ګڼو جنایتونو مرتکب سوي دي.

همدارنګه، د علم، روغتیا، کرنې، صنعت، اقتصاد او اطلاعاتو په برخو کې ټکنالوژۍ د انسانانو د ژوند کیفیت او کمیت بدل کړی دی او هغو هيوادونو چې دې برخې ته یې جدي پاملرنه کړې، د پرمختګ لوړو پوړیو ته یې ځانونه رسولي دي.

ټکنالوژي په خپله یوه وسیله ده چې د ګټې او زیان دواړو لپاره ترې استفاده کېدای سي. که کفري هېوادونه د ټکنالوژۍ په وسیله خپل اقتصاد، صنعت، طب او پوځي وړتیاوې پیاوړې کوي، مسلمان هېوادونه هم کولای سي د همدې وسیلې په مرسته خپل اقتصاد پیاوړی، روغتیايي خدمات معیاري، صنعت پرمختللی او د علمي څېړنو بهیر چټک کړي.

مسلمان هېوادونه باید په اقتصادي، علمي، صنعتي، روغتیايي او پرمختیايي برخو کې پر ځان بساینې ته کار وکړي او د کفري هېوادونو له اړتیا څخه ځانونه تر ممکنه حده خلاص کړي. همدارنګه، په دفاعي برخه کې باید د مشروع دفاع او د هيوادونو د خپلواکۍ د ساتنې لپاره پر علمي او تخنیکي وړتیاوو پانګونه وکړي.

په ټکنالوژۍ کې پرمختګ هغه وخت ترلاسه کېدای سي چې انسانان د خپلې زمانې نوي او پرمختللي طبیعي او عصري علوم زده کړي، د څېړنې او ابتکار روحیه پیاوړې کړي او نورو ته د دغو علومو د زده کړې او ښوونې زمینه برابره کړي.

هر هېواد چې دې برخې ته جدي پاملرنه وکړي، کولای سي د پرمختللي ټکنالوژۍ خاوند سي او له نورو هېوادونو سره د علمي، اقتصادي او صنعتي سیالۍ په ډګر کې ښه وځلېږي.

۳-  د رسنیو په برخه کې پراخو او اغېزناکو فعالیتونو ته پاملرنه:
رسنۍ په هره زمانه کې د خلکو د خبرولو، د افکارو د بدلولو، د عامه ذهنیت د رهبري کولو او د ټولنې د فکري مسیر د ټاکلو یوه مهمه وسیله ده. له همدې امله، کفار همېشه په اسلامي هېوادونو کې خپلو موخو ته د رسېدو لپاره له رسنیو څخه پراخه استفاده کوي او د اسلامي هيوادونو د کمزوري کولو، د مسلمانانو د افکارو د بدلولو او د هغوی ترمنځ د بې باورۍ او اختلافاتو د رامنځته کولو لپاره رسنیز فعالیتونه ترسره کوي.

د رسنیو له رامنځته کېدو څخه تر اوسه پوري، د مسلمانانو مخالفو فکري او سیاسي جریانونو د خپلو موخو د ترلاسه کولو لپاره له رسنیو څخه پراخه استفاده کړې ده. تر دې چې نن ورځ رسنۍ د فکري جګړې یوه مهمه وسیله ګڼل کېږي.

د اسلام پر ضد د شبهاتو خپرول، د اسلامي شخصیتونو بدنامول، پر مسلمانانو او مشرانو بې‌ځایه تورونه لګول، د مسلمانانو ترمنځ د اختلافاتو او بې اتفاقۍ رامنځته کول، د جهالت او ناپوهۍ خپرول، خلک په فکري او سیاسي انحرافاتو اخته کول او د مسلمانانو د دیني ارزښتونو کمزوري کول هغه چارې دي چې کفار او د هغوی مزدوران یې د رسنیو له لارې ترسره کوي.

له همدې امله، مسلمانان باید د رسنیو اهمیت درک کړي او پوه شي چې په اوسني عصر کې رسنۍ یوازې د خبرونو د خپرولو وسیله نه ده، بلکې د ټولنې د فکر، فرهنګ، سیاست او عقیدې په جوړولو کې هم مهم رول لري.

مسلمانان باید په دې پوه سي چې د وخت په تېرېدو سره رسنۍ او ټکنالوژي ورځ تر بلې پرمختګ کوي، نوي بڼې خپلوي او د خلکو لاسرسی ورته اسانه کېږي. په ځانګړې توګه د اسلام مخالفین او د مسلمانانو دښمنان د نوي ټکنالوژۍ او پرمختللو رسنیو د ترلاسه کولو او کارولو لپاره پرله‌پسې هڅې کوي.

له همدې امله، مسلمانان باید په دې برخه کې له ساده‌ګۍ او بې‌غورۍ څخه کار وانخلي، بلکې د رسنیو په ډګر کې پیاوړي، فعال او مسلکي واوسي. د اسلامي ارزښتونو د ساتنې، د حقایقو د څرګندولو، د ناسمو تبلیغاتو د ردولو، د خلکو د سالمې لارښوونې او د مسلمانانو د فکري روزنې لپاره باید له ټولو مشروعو او اغېزناکو رسنیزو امکاناتو څخه ګټه واخلي.

خلاصه دا چې: د مسلمانانو د عزت، خپلواکۍ، پرمختګ او فکري سلامتۍ لپاره د جاسوسۍ د خطرونو پېژندل، د ټکنالوژۍ په برخه کې پرمختګ او د رسنیو په ډګر کې فعال حضور درې مهمې اړتیاوې دي.

مسلمانان باید په دې برخو کې له غفلت څخه ځانونه وساتي؛ ځکه په اوسني عصر کې هغه ملتونه چې د امنیت، علم او ټکنالوژۍ او رسنیو په برخو کې پیاوړي وي، د خپلو ګټو او ارزښتونو په ساتنه کې هم تر نورو ډېر بریالي وي.

په ټولنه کې د فیلمونو، ویډیوګانو او سريالونو د کتلو زیانونه:

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري

په اوسني عصر کې فیلمونه، ویډیوګانې او سريالونه د انسانانو د ژوند داسي برخه ګرځېدلې ده چې ډېری خلک خپل زیات وخت د موبایل، کمپیوټر او نورو وسایلو پر پردو د فیلمونو او ویډیوګانو په لیدلو تېروي؛ په داسي حال کې چې ډېری فيلمونه او ويډيوګانې د انسانانو دين، اخلاقو، فکر او وخت ته زيان رسوي چې موږ يې ځيني زيانونه په لاندې ډول بيانوو:

۱-  د دیني ارزښتونو کمزوري کېدل: هغه فیلمونه او ویډیوګانې چې د اسلام د دښمنانو له لوري جوړ سوي دي او په هغو کې د دیني احکامو سپکاوی کېږي، ګناهونه عادي ښکاره کېږي او انسان ناروا کارونو ته پکې هڅول کېږي  ورو ورو د انسان پر فکر او چلند ډېره ناوړه اغېزه کوي او د دیني ارزښتونو د کمزوري کېدو لامل ګرځي، چې د دې لپاره په اسلامي نړۍ کې ډېري بېلګې سته چې د همدغه فيلمونو له امله زموږ ځيني ځوانان کفري عقيدې، الحاد او بې دينۍ ته متمايل سوي دي.

۲- د حیا او عفت له منځه تلل: د اسلام د دښمنانو لخوا ځيني ويډيوګانې داسې جوړي سوي وي چې پکې لوڅوالی، ابتذال، بې‌حیایي او د انسانانو ترمنځ ناروا اړیکې تمثيل سوي وي، دا په تجربه ثابته سوېده او عقل هم داسي وايي چې د داسي ويډيوګانو کتل د انسان په زړه کې د حیا احساس کمزوری کوي، او کله چې په تکراري ډول وکتل سي انسان ته دغه بد کارونه عادي ګرځي چې آخر يې په حقيقي نړۍ کې سر ته رسوي، چې زموږ په زمانه کې ډېری انسانان د دغه فيلمونو په سبب د ډېرو غټو ګناهونو مرتکب سوي دي او په ټولنه کې د دغه ويډيوګانو په ذريعه ډېره فحشاء او بې حيايي خپره سوېده.

۳- د وخت ضایع کېدل: د فیلمونو او ویډیوګانو په لیدلو کې انسان کله ناکله دومره ډوب سي چې ساعتونه وخت ورباندې تېر سي، خو دی په ځان باندې خبر نه وي بلکې ځيني وختونه خو لمونځ او عبادت هم ورڅخه پاتي سي، په داسي حال کې چې وخت د انسان عمر دی په تېرولو کې يې بايد ډېر غور او دقت وکړي، هغه وخت چې انسان يې د ويډيو په کتلو کې تېروي که يې د علم په حاصلولو، عبادت، مطالعې، کار او کورني خدمت کې ولګوي له يوې خوا به د وخت څخه ګټوره استفاده وکړي او له بلې خوا به د ګناه او عبث څخه وساتل سي.

۴- د عبادتونو او دیني مسؤلیتونو په ترسره کولو کې سستي: کله چې انسان په ویډیوګانو او تفریحي پروګرامونو کې افراط وکړي او خپل ډېر وخت ورسره تېر کړي، د دې ډېر امکان سته چې د لمانځه، قرآن کریم د تلاوت، ذکر او نورو دیني مسؤلیتونو په ترسره کولو کې سستي ورته پیدا سي. په ځانګړي ډول، د شپې تر ناوخته ویډیوګانې کتل د سهار لمانځه او نورو ورځنیو چارو ته د انسان پر چمتووالي ناوړه اغېزه کولای سي، چې له بده مرغه اوس ځيني ځوانان په همدغه ناروغۍ اخته دي؛ د شپې تر ناوخته فيلمونه ګوري چې شپه هم عبثه ورباندې تېره سي او د سهار لمونځ هم يا ورڅخه پاتي سي او يا يې هم په داسي حالت کې وکړي چې سترګې يې له خوبه ډګي وي.

۵- د فکر او ذهن کمزوري کېدل: څېړنو ښودلې ده چې د چټکو، پرله‌پسې او بې‌هدفه ویډیوګانو ډېر لیدل د انسان پام او تمرکز ګډوډوي. انسان له ژور فکر، مطالعې او علمي فعاليتونو څخه راګرځوي او له هغو کارونو ستړی کېږي چې حوصله او دوام غواړي، ځکه د فيلمونو کتل د انسان پر عصبي حجراتو منفي تأثير کوي او د دې تر څنګ چې د انسان پر روح باندې بده اغېزه کوي، د انسان معنويات له منځه وړي او انسان ته اضطراب پيدا کوي بلکې انسان ته ډېري فکري او راوني ناروغۍ پيدا کوي.

۶- د کورنۍ اړیکو خرابېدل: کله چې د کورنۍ غړي هر یو په خپل موبایل او ویډیوګانو بوخت وي، د خبرو، مینې، خواخوږۍ او ګډ ژوند فرصتونه کمېږي. په دې توګه، د والدینو او اولادونو ترمنځ اړیکې کمزورې کېدای سي او د کورنۍ د روزنې او اصلاح چارې زیانمنېدای سي، چې همدا اوس په ټولنه کې ډېري کورنۍ د دغه ستونزي سره مخ دي؛ چې په کورنيو کې مثبت مجلس او بانډار نسته، د يو بل په وړاندې د اخلاقي مسئوليت آداء کول نسته بلکې هر يو د کور په يو کونج کې د خپل ټليفون سره مصروف وي، چې په نتيجه کې يې د فکرونو او زړونو تر منځ واټن او فاصله پيدا کېږي او کور يې د جنجالونو او اختلافاتو څخه ډکېږي.

۷-  د ناسمو اخلاقو او عادتونو خپرېدل: په ځینو فیلمونو کې دروغ، خیانت، تاوتریخوالی، ځانوژنه، غلا، انسانتښتونه، بې‌مسؤلیتي او نور ناوړه کارونه د زړورتیا، هوښیارۍ یا بریا په نوم وړاندې کېږي، چې له بده مرغه ډېری کتونکی ورباندې دوکه کېږي او نا اهله انسانان هغه د فيلم صحنې په حقيقي ډول په دنيا کې عملي کوي، چې په ډېرو هيوادونو کې هغه منظم او منسجم جرمونه خلک له همدغه فیلمونو څخه زده کوي، لکه ځانوژنه، انسانتښتونه، تاکتيکي سرقتونه، د ځوانانو او نجونو ترمنځ د ميني او محبت روابط، د ځوانانو ترمنځ بدمعاشۍ او په مجموع کې اخلاقي فساد چې ټول يې د دغو فيلمونو محصول دی.

۸-  د واقعي ژوند په اړه ناسم تصور: يو خو په مجموع کې ټوله فيلمونه د صحنې جوړول وي او بل په ډېرو فیلمونو کې د انسانانو د ژوند، شتمنۍ، ښکلا، اړیکو، بریا او ټولنيزو حالتونو غیرواقعي انځورونه وړاندې کېږي او د داسي شيانو تمثيل کېږي چې هغه په حقيقي نړۍ کې د ډېرو انسانانو د ژوند سره هيځ تړاو نه لري او يا هم د يوې خاصي جغرافيا او طبقې لپاره جوړ وي، خو هر ليدونکی داسي ګمان کوي چې دغه فيلم زما لپاره جوړ سوی دی، نو ځکه يې په کتلو سره د واقعي ژوند په اړه ناسم تصور ذهن ته راځي او ځيني انسانان خو د ځينو فيلمونو په ليدلو سره داسي حالت ته رسېږي چې د خپل واقعي ژوند څخه ناراضه کېږي او همدغه فيلمونه يې له نورو اشخاصو سره بې‌ځایه پرتله کولو ته هڅوي او د حسد، ناهیلۍ او بې‌ځایه غوښتنو احساس پکې پیدا کوي.

۹- د خوب او روغتیا زیانمنېدل: کارپوهان او ډاکټران په دې باور دي چې د موبایل، کامپيوټر، ټلويزيون او نورو روښانه پردو مخ ته اوږده موده تېرول او په کتلو کې يې افراط کول، په ځانګړي ډول د خوب تر وخت مخکې د خوب نظم ګډوډولای سي او د دې سبب کېږي چې انسان دي سم خوب ونکړي او يا دي هم ګډوډ خوبونه وويني. همدارنګه د اوږدې ناستې په سبب او فيلمونو ته د ډېرو کتلو له امله انسان ته نوري ډېري روغتيايي ستونزي پيدا کېږي کله د سترګو ناروغي، د مثانې ناروغي او د ملا درد.

۱۰-  د ماشومانو پر روزنه ناوړه اغېز: په دې خاطر چې د ماشومانو ذهن خالی دی ځکه نو ډېر ژر د هغه څه تر اغېز لاندې راځي چې ویني او اوري یې؛ کوم ماشومان چې ويډيوګانې او فيلمونه ګوري نه تنها دا چې هغوی د ډېرو اخلاقي ستونزو او انحرافاتو سره مخامخ کوي، بلکې د هغوی استعداد او فکر وژني چې له امله يې ماشوم نه درس وايي، نه د چا پر خبره غوږ نيسي او نه هم د اجتماعي ژوند سره عادت کېږي چې د ماشوم راتلونکې ډېره زيانمنه کوي او په تدريجي ډول يې د خپلي ټولني څخه ليري کوي.

11 – د کفري او ناروا فرهنګ خپرېدل: دا معلومه خبره ده چې ډېری فيلمونه د کفارو او يا بې دينه انسانانو له لوري جوړيږي، چې د فيلم کارکوونکې پکې د ډول ډول ناروا کارونو او غير شرعي کالو او يونيفورم سره راښکاره کېږي، چې په طبعي ډول  په ايمان او عقيده کې ضعيف انسانان يې تر تأثیر لاندې راځي، په خاصه توګه ښځې او ځوانان چې د خپلو کالو فيشن او موډ د فيلم څخه را اخلي، چې له بده مرغه اوس په اسلامي نړۍ کې په ډېرو کارونو او شيانو کې مسلمانان د کفارو تقليد يا مشابهت کوي، دا ځکه چې د هغوی له لوري جوړ سوي فيلمونه او سريالونه ګوري، آن تر دې چې ځينو مسلمانانو پر خپلو بچيانو هغه نومونه ايښي وي چې په فيلمونو کې يې اورېدلي وي او ځيني تجاران په خپلو فابريکو کې پر جوړېدونکو شيانو هغه انځورونه لګوي چې په بهرني فيلمونو او سريالونو کې ليدل سوي وي.

ځيني وختونه مال ډېر ښه شی وي:

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري

ژباړه: سفيان ثوري رحمه الله فرمايلي دي: په پخواني وختونو کې مال ښه نه و خو اوس مال د مسلمان لپاره ډال دی او که دغه دينارونه نه وای، نو دغو پاچاهانو به موږ د خپل لاس دسمالونه ګرځولي وای. بيا يې فرمايلي دي: څوک چې له دې مال څخه څه په لاس کې لري نو هغه دې سم وکاروي ځکه اوس داسي زمانه ده چې مال ته د چا اړتيا پيدا سي نو هغه به لومړی هغه کس وي چې دين د مال لپاره قرباني کوي. بيا يې وويل: حلال مال د اسراف لپاره نه دی.

د سفيان ثوري رحمه الله هدف دا دی چې په پخوا کې مال دومره ارزښت نه درلودی ځکه نو خلکو ته ډېر محبوب او مطلوب نه و، خو اوس چې دنيوي ژوند پر مال ولاړ دی او مالونه د بخيلو انسانانو او د وخت د حاکمانو لاسونو ته لوېدلي دي، په دې وخت کې مال د مسلمان لپاره داسي ارزښت لري چې د ډال حيثيت يې غوره کړی ځکه مسلمان ځان په مال باندې ساتي. وروسته سفيان ثوري رحمه الله د خپل وخت د پاچاهانو څخه شکايت کوي او فرمايي: که دغه مال نه وای نو پاچاهانو به موږ د خپلو لاسونو دسمالونه ګرځولی وای او هره کړنه به يې په موږ باندې کولای.

هر وخت چې مال دومره ارزښت پيدا کړي چې د انسانانو د ژوند ډېري برخي پوري وتړل سي بيا نو مال ډېر ښه شی دی، ځکه په مال باندې انسان د ځان او هيواد امنيت ساتلای سي، په تعليم کې ګټه ورڅخه پورته کولای سي، ديني مدرسې او ښوونځايونه په جوړولای سي، د اړو مسلمانانو سره مرسته په کولای سي، ګڼو عباداتو ته لاره په آوارولای سي او خپلي ډېري اړتياوې په پوره کولای سي؛ البته د مسلمان لپاره هغه مال خير او غوره دی چې د حلالي لاري څخه يې پيدا کړی وي، کوم مال چې له حرامي لاري يې پيدا کړی وي هغه د مسلمان لپاره سر تر سره شر دی.

زموږ په زمانه کې که د مسلمانانو اقتصادي وضعيت برابر وای او په اقتصادي برخه کې مسلمانان پر خپلو پښو ولاړ وای ولي به په اسلامي هيوادونو کې د ډالرو حاکميت وای؟ او ولي به د مسلمانانو د پيسو ارزښت په امريکايي ډالرو پوري تړلی وای؟ يو هغه شی چې تل يې کفار په لټه کې دي دا دی چې په اقتصادي لحاظ مسلمان ضعيف کړي او ځان ته يې مجبور کړي، ځکه کله چې اقتصاد ضعيف وي مسلمانان د ځانونو لپاره وسلې نه سي جوړولای، د خپلو خلکو اړتياوې نه سي پوره کولای چې په نتيجه کې به اسلامي هيوادونه د کفارو لپاره د مصرف بازارونه وي، کفار به صنعت او اختراعات لري خو مسلمانان به يې نه لري، کفار به پلورونکي وي او مسلمانان به پېرودونکي چې تل به مسلمانان دوی مجبور او اړ وي.

وَعَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ - رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ - قَالَ: كَانَ الْمَالُ فِيمَا مَضَى يُكْرَهُ، فَأَمَّا الْيَوْمَ فَهُوَ تُرْسُ الْمُؤْمِنِ. وَقَالَ: لَوْلَا هَذِهِ الدَّنَانِيرُ لَتَمَنْدَلَ بِنَا هَؤُلَاءِ الْمُلُوكُ. وَقَالَ: مَنْ كَانَ فِي يَدِهِ مِنْ هَذِهِ شَيْءٌ فَلْيُصْلِحْهُ، فَإِنَّهُ زَمَانٌ إِنِ احْتَاجَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ يَبْذُلُ دِينَهُ. وَقَالَ: الْحَلَالُ لَا يَحْتَمِلُ السَّرَفَ. [شَرْحِ السُّنَّةِ]

د اسلام او اسلامي نظام لپاره مبارزه وروره!

ليكنه: مولوي نورالحق مظهري.

د اسلام او اسلامي نظام لپاره مبارزه وروره! د باطل او فساد لارويان شرايطو ته په کتو چوپ پاتيږي خو آرام نه کښيني، پټيږي خو د اسلام او اسلامي نظام په وړاندې له مبارزې لاس نه اخلي، خپلو خبرو، لباس او تعامل ته تغيير ورکوي خو فکر يې نه بدليږي، ستا سره پر څنګ کښيني خو د سيمي استخباراتو ته کار کول نه پسې پريږدي، په خپل هيواد کې اوسيږي خو د نورو هيوادونو ګټې په پام کې نيسي، په خپل هيواد کې د چاپلوسۍ په ذريعه ځان تر هر ځای پوري رسوي خو د خپل هيواد په نسبت د نورو هيوادونو ګټو ته ډېر ژمن وي، وجود او خبرې يې ستا سره وي خو زړه او محبت يې د نورو سره وي، هغه د حق په وړاندې له مبارزې نه ستړی کېږي بلکې د نورو کسانو لپاره قربانۍ ته آماده وي په داسي حال کې چې ممکن خپله هم پر خپل بطلان علم ولري.

هدف مي دا نه دی چې ته پر هر مسلمان بدګماني وکړه يا پر خپلو ملګرو باور مه کوه، بلکې هدف مي دا دی چې ته د اسلام او اسلامي نظام لپاره خپله مبارزه نوره هم چټکه کړه او هيڅ وخت د ستړيا او ناهيلۍ احساس مه کوه، د اسلام او کفر تر منځ او د حق او باطل تر منځ مقابله ډېره اوږده مخينه لري او په دې بهير کې د تېرو پېړيو څخه موږ ته د دواړو لوريو څخه ډېري بېلګې د تاريخ په پاڼو کې ليکل سوي دي، چې د اسلام او اسلامي نظام څخه مدافعين په مجاهدينو، مبارزينو، قهرمانانو، تورياليو، اتلانو او غازيانو معرفي سوي دي او د دې پر عکس د باطل لپاره مبارزه کوونکي په خائنانو، منافقانو، غدارانو، جاسوسانو، مزدورانو او نورو بدو نومونو ياد سوي دي، نو د دې لپاره چې اوس دي خپل مسئوليت سر ته رسولی وي او په را روانه زمانه کې دي نوم په زرين خط وليکل سي د اسلام او اسلامي نظام لپاره په هره برخه کې خپله مبارزه په ډېر اخلاص سره نوره هم چټکه او ګړندۍ کړه.

په مبارزه کې بايد تا ته تر ټولو مهم هدف د اسلام او اسلامي نظام ساتنه وي او ټوله هغه شيان چې نظام ورباندې ولاړ وي ته يې بايد په ټولنه کې د پېژندلو او عملي کولو لپاره زيار وباسې، لکه په مسلمانانو کې اتفاق او اتحاد، د ملت او نظام تر منځ همږغي، د مشرانو اطاعت، د اصلاح لپاره دعوت، د قومونو او وطنونو تر منځ يووالی، امر بالمعروف او نهي عن المنکر، مالي او اداري سمون، د خدمت تعهد او ژمنتيا، ښوونه او روزنه، اخلاقي او فکري وده، ديني ويښتابه، عدالت، خيرخواهي، مسئوليت اداء کول او مثبت احساس.

مبارزه وروره! چې اهل باطل د خپل باطل لپاره په ډېر زغم او صبر کار کوي، په داسي حال کې چې پر کار يې نه تنها دا چې ثواب نه دی مرتب بلکې عذاب ورباندې مرتب دی، نو ته چې پر حق هم يې او کار دي د ثواب او مزدورۍ څخه ډک دی ولي په خپل کار کې جديت او استقامت نه لرې؟ ته بايد تر بل هر چا په مبارزه کې چټک، مسئوليت اداء کوونکی او ژر جواب ويونکی و اوسې تر څو ستا د مبارزې په ذريعه د اسلام او اسلامي نظام د ټولو دښمنانو دسيسې شنډي سي، شبهات يې رد سي، تبليغات يې ناکام سي او کرغېړني موخې يې خلکو ته برملا سي.

ته بايد په دې باندې پوه سې چې فکري او فرهنګي مبارزه هم د فزيکي جګړې په څېر د دفاع او بريد سنګرونه لري چې مبارز بايد په دواړو کې هميشه د آمادګۍ په حال کې وي؛ که دښمن پر موږ کوم فکري يا فرهنګي يرغل کوي موږ يې بايد په ډېري چټکۍ سره بريد ناکام کړو بلکې ځانونه د ضعف له حالته وباسو او پر دښمنانو فکري او فرهنګي بريدونه وکړو ځکه د دفاع حالت د کمزورۍ او د بريد حالت د قوت دی، مسلمانانو که هميشه خپل دښمنان تر بريدونو لاندې نيولی هيڅکه به هغوی پر مسلمانانو د بريد کولو فرصت نه وای پيدا کړی.

لکه په نظامي جګړه کې چې اعداد او تجهيز ته ډېره اړتيا ده او د الهي عادت بر بنسټ اسبابو ته لاسرسي ډېره مهمه ده، په فکري او فرهنګي مبارزه کې هم تيارۍ او ځان سمبالولو ته ډېره اړتيا ده ځکه د مبارزې اړتيا، د لومړيتوبونو پېژندل، د مبارزې تاکتيکونه زده کول او د بيان هنر ته لاسرسي هغه موارد دي چې د مبارزې په بريا کې کارنده رول لري نو کوم څوک چې خپله ورسره بلد نه وي يقيني خبره ده چې په مبارزه کې سم نه سي ځلېدلای.

پاکستان غلطه محاسبه کړېده:

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري.

وايي: درواغجن حافظه نه لري او بې عقل تجربه 

نه لري. پاکستان فکر کوي چې زه هماغه د پخوا پاکستان يم او افغانستان هم هماغه د څو لسيزو مخکي افغانستان دی، خو په دې باندې نه پوهېږي چې پاکستان ته هغه پخوانۍ ظاهري زور او حيثيت پاتې نه دی او افغانستان اوس هغه پخوانی کمزوری او بې سرپرسته افغانستان نه دی. 

يو وخت پاکستان د ځينو ظاهري کارونو په سبب په اسلامي نړۍ کې يو څه محبوبيت درلودی خو اوس يې خپل محبوبيت له لاسه ورکړی دی، ځکه هغه مهال يې چې د روسانو په وخت کې ظاهرا د مجاهدينو سره مرسته کول او يا يې ځان د اسلامي نړۍ خواخوږی معرفي کوی، ځکه نو په پاکستان او افغانستان کې د ننه او بهر د مسلمانانو محبت ورسره پيدا سو، خو اوس چې ټولې نړۍ ښه پېژندلی هغه اعتبار او ارزښت ورته پاتې نه دی، خو پاکستاني چارواکې دومره ناپوهان دي چې تر اوسه پر ځان هغه پخوانی ګمان کوي، ځکه نو کله سعودي ته ځغلي او کله ترکيې ته او کله نورو اسلامي هيوادونو ته.

يو وخت چې بهرنيانو يا ځينو ګاونډيو هيوادونو په افغانستان کې مداخله کول دا هغه وخت وو چې افغانستان خپلواک او غمخوار حکومت نه درلودی، د افغانستان ملت د وخت پر حکومت راټول نه وو او افغانستان په خپل سياست کې آزاد نه وو، اوس چې الحمدلله آزاد، خپلواک او مقتدر نظام حاکم دی هيچا ته د مداخلې کولو اجازه نه ورکول کېږي.

پاکستان فکر کوي چې د افغانستان ولس او نړيوال به په خپلو منفي تبليغاتو دوکه کړم، نو ځکه هره ورځ بې ثبوته نارې وهي چې په افغانستان کې ټي ټي پي ځای لري او د خپلي خاوري څخه پر خپلو مخالفينو حملې کوو، په داسي حال کې چې ټي ټي پي د پاکستان له خاوري پر پاکستاني ملېشو بريدونه کوي، بلکې په پاکستان کې هغوی لوی مرکزونه او لويي اډې لري او تر اوسه چې پاکستان په افغانستان کې څومره بريدونه کړي دي ټول نړيوال يې ويني چې په بريدونو کې ښځې، ماشومان او عام خلک شهيدانيږي او د عامو خلکو کورونه ورانيږي.

که پاکستان درواغ نه ويلی نو تر اوسه به يې هرومرو د افغانستان سره پر فرضي کرښه يو څوک ګرفتاره کړی وای، لکه افغاني ځواکونو چې تر اوسه په لسګونو داسي کسان ګرفتاره کړي دي چې پاکستان افغانستان ته د فساد او جګړې لپاره رالېږلي وه؛ هر څوک په دې باندې پوهيږي چې د ټي ټي پي خبره هسي يوه بهانه ده، پاکستان غواړي د غرب لخوا ورکول سوې جګړه ايزه او فاسده پروژه عملي کړي، ځکه د پاکستان د تأسيس څخه بيا تر اوسه پوري د پاکستان کار همدغه دی او د همدې لاري ځان تمويلوي.

يو وخت که پاکستان په افغانستان کې جګړه کول هغه بېل وخت وو او اوس بېل وخت دی، ځکه اوس په افغانستان کې د جګړې کولو لپاره هيڅ دليل او پلمه شتون نه لري؛ په افغانستان کې بهرنيان نسته چې افغانانو او سيمي ته خطر وي، په افغانستان کې ظلم او وحشت نسته چې خلک يې پر ضد راوپاريږي، په افغانستان کې قومي او سمتي تعصب نسته چې ځيني قومونه ځانونه په خطر کې وويني او په افغانستان کې نا امني نسته چې خلک وسلې ته لاس واچوي، بلکې افغانان پر داسي نظام سره راټول دي چې په پوره توګه د دوی د بچو څخه جوړ دی او په هره برخه کې خپلواک او آزاد دی.

د افغانستان اوسنی مثبت وضعيت ډېرو هيوادونو درک کړی ځکه نو ورځ تر بلي په بهرني سياست کې پرمختګونه راځي او ډېرو هيوادونه دا هم ويلي دي چې موږ په افغانستان کې د هغه چا پلوي نه کوو چې بيا ځلي په افغانستان د جګړې پيولول غواړي، چې لويه بېلګه يې د افغانستان څخه تښتېدلي کسان دي چې هر څومره هڅه يې کړې تر اوسه يې هيڅ هيواد په ډاګه ملاتړ نه دی کړی، بېله پاکستانه چې پخوانيو اربکيانو او توپکيانو ته يې ځای ورکړی او د افغانستان پر ضد يې ساتي.

که پاکستاني چارواکو شرم درلودلای اوس يې بايد استعفاء کړې وای ځکه په خپل هيواد کې د امنيت په ساتلو کې پاتي راغلي، اقتصاد يې ورځ تر بلي سقوط کوي او وسلوال مخالفين يې هره ورځ د ملېشو څخه نوي نوي ځايونه نيسي چې تراوسه يې ډېر ځايونه ورڅخه نيولي او ډېر پاکستاني پوځيان يې وژلي دي.

د دې لپاره چې پاکستاني چارواکي د خپلو ناکاميو څخه د خلکو پام بلي خوا ته واړوي په پاکستان او افغانستان کې پر ولسي وګړو بمبارونه او ظلمونه کوي، چې تر اوسه يې په هيڅه برخه کې کوم پرمختګ هم نه دی کړی ځکه نه يې خپل مخالفين ځپلي، نه يې پر پاکستاني ملېشو د مخالفينو بريدونه کم کړي او نه هم په دې باندې توانېدلی چې په افغانستان کې امنيت ګډوډ کړي.

د افغانستان سره د پاکستاني پوځ دښمني نن هر افغان وګړي ته ثابته سوېده ځکه نو د پاکستان پر ضد ټول افغانان د خپل نظام تر شا ولاړ دي او چې پاکستان څومره هڅه کړېده الحمدلله د افغانانو او نظام تر منځ يې واټن نه دی پيدا کړی، ځکه ټول ولس پوهيږي چې د پاکستان سياست د دښمنۍ او بربادۍ پر اساس ولاړ دی او بېله کوم عقلي دليله د افغانانو سره شخړه کوي.

د پاکستان مسلمان ولس بايد د پاکستاني وحشي او ظالمو ملېشو پر ضد راپورته سي او نور ځان د دې وحشي مزدوانو څخه خلاص کړي ځکه نو دوی ته لازمه ده چې د هر هغه چا ملاتړ وکړي چې د پاکستاني اوسني نظامي حکومت ړنګول غواړي هغه که په لاريونو سره وي او که په وسلوال پاڅون سره وي؛ تر څو چې دا نظام ړنګ نه سي پاکستانی ولس به همداسي په عذاب او په نړيواله کچه منزولي وي.

اوسني شرايطو او د پاکستاني حکومت کړنو ته په کتو داسي ويلای سو چې پاکستاني حکومت غلطه محاسبه کړېده، هيڅوخت به په افغانستان کې خپلو ناوړو موخو ته و نه رسيږي او د الله تعالی په مرسته به نور هم شرمېدلی او رټلی وي.

د هر انسان مقام او منزلت بايد په پام کې ونيول سي:

د الله تعالی عادت داسي دی چې انسانان يې په رتبو او مقامونو کې متفاوت جوړ کړي دي ځکه نو ځيني علماء دي، ځيني ناپوهان دي، ځيني سرمايه داران دي، ځيني مسکينان دي، ځيني مشران دي او ځيني کشران دي؛ کوم شی چې پر انسانانو لازم دی دا دی چې د خلکو سره په تعامل کې د هر حق لرونکي حق وپېژني او هر انسان ته هغه مقام ورکړي چې له هغه سره مناسب وي.

د رسول الله صلی الله عليه وسلم د لارښوونو پر اساس په انسانانو کې بايد د عالم او ناپوه ترمنځ، د مشر او کشر تر منځ او په اسلام کې د سابقې لرونکي او نه لرونکي تر منځ توپير وسي، په حديث کې راځي: عَنْ عَائِشَةَ - رضى الله تعالى عنها - أَنَّهَا قَالَتْ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- أَنْ نُنَزِّلَ النَّاسَ مَنَازِلَهُمْ.(صحيح مسلم: 1/2) ژباړه: د عائشې رضي الله عنها څخه روايت دی چې رسول الله ﷺ موږ ته امر کړی دی چې خلکو ته د هغوی د مقام او منزلت مطابق ځای ورکړو.

دا خبره عائشې رضي الله عنها هغه وخت وکړه کله چې دې ته يو سوالګر راغی، د ډوډۍ غوښتنه يې وکړه، هغې ورته د ډوډۍ يوه ټوټه ورکړه، بيا يو داسې سړی ورباندې تېر سو چې ښې جامې يې اغوستي وې او د ظاهري حالت له مخې باعزته او د درناوي وړ ښکارېدی؛ نو عائشې رضي الله عنها هغه کښېنوی او ډوډۍ يې ورکړه، چې هغه هم وخوړه. وروسته له عائشې رضي الله عنها څخه د دې توپير په اړه پوښتنه وسوه هغې دغه جواب ورکړ، چې موږ ته رسول الله صلی الله عليه وسلم د دې لارښوونه کړېده چې د هر چا سره د هغه د مقام او منزلت موافق چلند وکړئ.

همداسي په بل حديث کې راځي: عن معاذ بن جبل قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: أنزل الناس منازلهم من الخير والشر، وأحسن أدبهم على الأخلاق الصالحة.(مکارم الأخلاق للخرائيطي: 41)

ژباړه: د معاذ بن جبل رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: خلکو ته د خير او شر له پلوه د هغوی د مقام او حالت مطابق ځای ورکړئ، او هغوی ته په ښو اخلاقو ښه ادب ورکړئ.

يعنې له خلکو سره بايد د هغوی د حالاتو، وړتياوو، ښو او بدو صفاتو په پام کې نيولو سره مناسب چلند وسي او د ښو اخلاقو د خپلولو لپاره يې په ښه توګه روزنه وسي.

امام مسلم رحمه الله د خپل کتاب"صحيح مسلم" په خطبه کې وايي: فَلاَ يُقَصَّرُ بِالرَّجُلِ الْعَالِى الْقَدْرِ عَنْ دَرَجَتِهِ وَلاَ يُرْفَعُ مُتَّضِعُ الْقَدْرِ فِى الْعِلْمِ فَوْقَ مَنْزِلَتِهِ وَيُعْطَى كُلُّ ذِى حَقٍّ فِيهِ حَقَّهُ وَيُنَزَّلُ مَنْزِلَتَهُ.(صحيح مسلم: 1/2)

ژباړ: نو د لوړ قدر او مقام خاوند انسان بايد له خپلې مرتبې څخه ټيټ و نه ګڼل سي او هغه څوک چې په علم کې ټيټ مقام لري، بايد له خپلې مرتبې څخه پورته و نه بلل سي. بلکې هر حق لرونکي ته بايد د هغه حق ورکړل سي او د هغه د مقام مطابق ځای ورکړل سي.

نو په هره برخه کې چې موږ له انسانانو سره چلند او تعامل کوو بايد د هغوی منزلت او رتبه په پام کې ونيسو؛ د علماؤ، پوهانو او استادانو سره يو ډول چلند وکړو، د لږ علم والا انسانانو سره بل ډول چلند وکړو او د عوامو خلکو سره بل ډول چلند وکړو؛ په دې معنا سره چې د هر چا سره د هغه د حيثيت او منزلت موافق چلند وکړو، داسي نه وي چې موږ ټولو ته يوه سترګه وګورو او د ټولو سره يو ډول معامله   وکړو، مثلا که موږ علمي مجلس جوړوو په هغه کې بايد يوازې علماء ناست وي او که اصلاحي مجلس جوړوو هغه ته بايد د مخاطبينو په بڼه يوازې عوام راوبلل سي ځکه علماؤ ته الله تعالی اصلاح په برخه کړېده موږ يې بايد وخت و نه نيسو.

که په کوم ځای کې موږ ته د خلکو د اعزاز او ښه راغلاست وظيفه راکول کېږي، موږ بايد د خلکو سره د هغوی د مرتبې موافق چلند وکړو او هر څوک پر داسي ځای کښېنوو چې د هغه سره مناسب وي، که موږ په کوم ځای کې کوم پروګرام پلی کوو بايد په پروګرام کې د هر چا حيثيت په پام کې ونيول سي او ټولو ته مناسب حق ورکول سي.

خلکو ته د هغوی د مناسبو مقامونو ورکول نه چاپلوسي ده او نه هم له چا سره مداهنت؛ بلکې عين عدالت دی. عدالت دا دی چې هر شی په خپل مناسب ځای کې کښېښودل سي او هر حق‌لرونکي ته خپل حق ورکړل سي چې د منزلت او مقامونو په رعايت کولو کې همدغه کار کيږي، په حديث شريف کې راځي: عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِذَا أَتَاكُمْ كَرِيمُ قَوْمٍ فَأَكْرِمُوهُ.(المسند الموضوعي: 10)

ژباړه: د عبدالله ابن عمر رضي الله عنهما څخه روايت دی، هغه وايي: رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: کله چې د کوم قوم عزتمند او مشر کس درته راسي، نو درناوی يې وکړئ.

په حديث شريف کې راځي: أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِىِّ -صلى الله عليه وسلم- وَعُثْمَانَ حَدَّثَاهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ اسْتَأْذَنَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- وَهُوَ مُضْطَجِعٌ عَلَى فِرَاشِهِ لاَبِسٌ مِرْطَ عَائِشَةَ فَأَذِنَ لأَبِى بَكْرٍ وَهُوَ كَذَلِكَ فَقَضَى إِلَيْهِ حَاجَتَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ فَأَذِنَ لَهُ وَهُوَ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ فَقَضَى إِلَيْهِ حَاجَتَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ. قَالَ عُثْمَانُ ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُ عَلَيْهِ فَجَلَسَ وَقَالَ لِعَائِشَةَ « اجْمَعِى عَلَيْكِ ثِيَابَكِ ». فَقَضَيْتُ إِلَيْهِ حَاجَتِى ثُمَّ انْصَرَفْتُ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لِى لَمْ أَرَكَ فَزِعْتَ لأَبِى بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُمَا كَمَا فَزِعْتَ لِعُثْمَانَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- « إِنَّ عُثْمَانَ رَجُلٌ حَيِىٌّ وَإِنِّى خَشِيتُ إِنْ أَذِنْتُ لَهُ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ أَنْ لاَ يَبْلُغَ إِلَىَّ فِى حَاجَتِهِ ».(صحيح مسلم: 6363)

ژباړه: د عائشې رضي الله عنها، د نبي کريم صلی الله عليه وسلم له مېرمني، او عثمان رضي الله عنه څخه روايت دی چې ابوبکر رضي الله عنه له رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه د ننوتلو اجازه وغوښته، په داسې حال کې چې رسول الله صلی الله عليه وسلم پر خپله بستره غځېدلی وو او د عائشې رضي الله عنها چپنه/څادر يې اغوستی و. رسول الله صلی الله عليه وسلم ابوبکر رضي الله عنه ته په همدې حالت کې د ننوتلو اجازه ورکړه. ابوبکر رضي الله عنه خپله اړتيا ورسره مطرح کړه او بيا ولاړ. وروسته عمر رضي الله عنه د ننوتلو اجازه وغوښته؛ رسول الله صلی عليه وسلم هغه ته هم په همدې حالت کې د ننوتلو اجازه ورکړه. عمر رضي الله عنه خپله اړتيا ورسره مطرح کړه او بيا ولاړ. عثمان رضي الله عنه وايي: بيا ما له رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه د ننوتلو اجازه وغوښته. نو رسول الله صلی الله عليه وسلم کښېناست او عائشې رضي الله عنها ته يې وفرمايل: خپلې جامې پر ځان راټولې کړه. بيا ما خپله اړتيا له رسول الله صلی الله عليه وسلم سره مطرح کړه او ولاړم. عائشې رضي الله عنها وويل: اې د الله رسوله! څه وجه ده چې ما ونه ليدل چې ته د ابوبکر او عمر رضي الله عنهما په راتګ سره هغسې اندېښمن او متوجه سوې لکه څنګه چې د عثمان رضي الله عنه په راتګ سره سوې؟ رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: عثمان ډېر باحيا سړی دی، او زه ووېرېدم چې که په هماغه حالت کې مي هغه ته د ننوتلو اجازه ورکړې وای نو ښايي هغه خپله اړتيا راته په څرګند ډول و نه سوای رسولې.

دلته رسول الله صلی الله عليه وسلم د هر يوه منزلت مراعات کړی دی چې د عثمان رضي الله عنه منزلت دا وو چې رسول الله صلی الله عليه وسلم کښېني او خپلي پښې ټولي کړي چې همدا کار رسول الله صلی الله عليه وسلم وکړ.

زموږ ځوانان بايد واقعيتونو ته ځير وي:

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري

واقعيت او حقيقت هغه څه دي چې سالم عقل او صحيح نقل دواړه يې منل او پلوي کول د انسان دنده بولي ځکه نو انسان بايد هميشه رښتينی او واقعيت پالونکی وي او د ټولو هغو شيانو څخه ځان وساتي چې په هغو کې د درواغو، تزوير او پروپاګند ډېر احتمال وي ځکه په هراړڅيز ډول رښتينولي د هر انسان مسئوليت او وظيفه ده.

مسلمان بايد په ويلو، اورېدلو، کتلو او منلو کې هميشه واقعيتونه او حقائق په پام کې ونيسي او په هراړخيز ډول د غير واقعي معلوماتو د اورېدلو او منلو څخه ځان وساتي ځکه غير واقعي معلومات نه تنها دا چې انسان د واقعيتونو څخه ليري کوي بلکې انسان د حق څخه منحرف کوي او په تدريچي ډول يې په درواغو باندې روږدی کوي.

الله تعالی مسلمانان د رښتينو انسانانو سره په ملګرتيا باندې امر کوي او فرمايي: يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ.(التوبة: 119)

ژباړه: اې هغه کسانو چې ايمان يې راوړی دی د الله څخه ووېرېږئ او د رښتينو خلکو ملګري سئ.

د رښتينو خلکو سره د ملګرتيا هدف دا دی چې تاسي ځانونه د هغوی غوندي جوړ کړئ او د نورو کارونو تر څنګ د خبرو په اورېدلو او منلو کې هم ځانونه د هغوی په شان وګرځوی چې خپله هم رښتيا وايي او د نورو خلکو څخه هم يوازې رښتيا خبره مني.

زموږ په زمانه کې چې نن هر سړی ميډيا ته لاسرسي لري معلومه خبره ده چې د هر شي په اړه خبري او تبصرې هم ډېري نشر کېږي ځکه نو موږ بايد د رښتيني انسان او سمي رسنۍ خبري ومنو، د داسي کسانو خبري چې هغوی پر مستقيم مسير روان نه دي و نه منو او د داسي رسنيو پر خبرو غوږ و نه نيسو چې يا بدنامي دي او يا هم د معلوماتو په نشرولو کې دقت او غور نه کوي.

الحمدلله اوس زموږ په هيواد کې قوي او پياوړی اسلامي نظام حاکم دی چې تر خپل توانه يې په هره برخه کې د هيواد جوړوني او هيوادوالو ته د خدمت کولو لپاره کار کړی او لا هم کار روان دی، ځکه نو زموږ مسلمانان وروڼه بايد په امنيتي، سياسي، اقتصادي او نورو برخو کې هغه خبرونه او معلومات ومني کوم چې د معتبرو سرچينو له لوري دوی ته رسيږي، کومې رسنۍ چې د اسلام يا اسلامي نظام سره دښمني لري لکه انټرنيشنل يا ځيني ټولنيزي رسنۍ د هغوی پر خبرو غوږ و نه نيسي.

په خاصه توګه ځوانانو ته مي دا خطاب دی چې تاسي ته د هيواد راتلونکی انتظار دی ځکه نو په فکري لحاظ ځانونه ويښ او ځيرک کړئ، يوازې پر غوږو باور مه کوئ بلکې خپل ښايسته عقل هم وکاروئ؛ کوم کسان چې اوس په هيواد کې حالات نورمال نه بولي، يا د هيواد په ځينو سيمو کې په دروغو د ناامنۍ راپورونه ورکوي، يا حاکم نظام په بشري ضد کړنو تورنوي، يا په نظام کې د سمتي او قومي تبعيض د شتون خبره کوي، يا نظام زده کړو ته په بې توجهۍ متهم کوي او يا هم نور پروپاګندونه نشر کوي ټول هغه کسان دي چې د هيواد څخه تښتېدلي او يا بيخي د څو لسيزو را پدې خوا يې هيواد پرې ايښي دی؛ د داسي کسانو خبره هيڅ وخت د قبول وړ نه ده ځکه د کور له حاله هغه څوک ښه خبر وي چې په کور کې اوسيږي او بله خبره دا ده چې په فارسي کې يو متل دی: آزموده شده را ناآزموده نه گير. کوم کسان چې اوس په افغانانو پسې تبليغات کوي ډېری ازمويل سوي دي او په ازموينه کې ناکامه سوي دي، ځکه نو هيڅوک بايد په دوی باندې باور و نکړي.

که موږ د حق او باطل تاريخچه وګور دا به راته په ډاګه ثابته سي چې هر وخت باطل د حق په وړاندې سنګر نيولی او تبليغات يې پسې کړيدي، په خاصه توګه بيا چې کله د باطل څخه مافيا جوړه سي يا يې د نړۍ ستر کفري هيوادونه ملاتړ وکړي، په دې وخت کې نو بيا باطل ښکرونه او ريښې کوي او د مسلمانانو د ژوند ټولي برخي د خپلي باطلي مبارزې تر پوښښ لاندې راولي. په داسي حالت کې باطل او فاسد انسانان د مسلمانانو د عقيدې د خرابولو لپاره کار کوي، په مسلمانانو کې د فکري او فرهنګي انحراف د ترويجولو لپاره کار کوي، د اسلامي نظامونو د ضعيف او له منځه وړلو لپاره تر خپله وسه هري کړني ته لاس اچوي او د مسلمانو رهبرانو د بدنام کولو لپاره د هر درواغ او اتهام څخه کار اخلي.

زموږ په زمانه کې يهودان، نصاری، کمونيستان او سيکولران د مسلمانانو او اسلامي نظامونو پسې تبليغات کوي او د دې کار لپاره د سيمي استخبارات او ځيني ساده سرټمبه مسلمانان  استخداموي لکه په پخوا کې چې يهودانو د اسلامي نظامونو پر ضد منافقين استخدامول.

د علماؤ لپاره د تدریس ارزښت:

ليكنه: مولوي نورالحق مظهري

علم د الله تعالی له هغه سترو نعمتونو څخه دی چې انسان يې په نازولی دی او د آدم عليه السلام څخه پيل بيا تر اوسه يې د بشر لپاره يوه لويه ځانګړنه ګرځولېده، خو د علم حقيقي او رښتينی برکت هغه وخت څرګندېږي چې له یوه عالم څخه نورو خلکو ته په دوامداره ډول انتقال سي، عالم چې خپل علم له نورو انسانانو سره شریکوي نه تنها دا چې د خلکو د اصلاح او لارښوونې وسیله ګرځي، بلکې خپل علم ژوندی ساتي او د هغه د دوام سبب هم کېږي. له همدې امله تدریس د علماؤ لپاره له ډېرو مهمو دندو څخه دی. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمايي: خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ.(صحیح البخاري: ۵۰۲۷)

ژباړه: په تاسو کې غوره هغه څوک دی چې قرآن زده کړي او نورو ته یې ور زده کړي.

نورو ته د قرآن زده کول په تدريس باندې کېږي، فرق نه لري که هغه تدريس په مدرسه کې وي، که په پوهنتون کې وي، که په مکتب کې وي، که په جومات کې وي او که د منبر او محراب له لارې وي. خو شرايطو ته په پام اوس د ټولو علومو د تدريس لپاره په مدرسه، مکتب او پوهنتون کې ښه آسانتياوې برابري دي ځکه نو هر عالم بايد کوښښ وکړي چې په يوه کې د دغه دريو ځايونو ځان ته د تدريس زمينه برابره کړي او که بالفرض په داسي ځايونو کې د تدريس زمينه نه ورته برابريږي بيا هم نه بايد ځان د تدريس څخه محروم کړي بلکې په حجرو، جوماتونو او نورو ښوونيزو ځايونو کې خپل ځان ته د تدريس کولو فرصت برابر کړي.

که علماء تدریس پرېږدي او له يوې مخي ځان د دنيا په کارونو کې بوخت کړي، علم له یوه نسل سره محدود پاتې کېږي او د وخت په تېرېدو یې د خپرېدو او انتقال لړۍ کمزورې کېږي سره د دې چې د اسلامي علومو ډېره برخه ځکه تر موږ پورې را رسېدلې چې د هر نسل علماؤ خپل علم خپلو شاګردانو ته ور زده کړی دی، نو موږ بايد د خپلو اسلافو پر قدم روان سو او نورو ته د خپل علم انتقال خپله دنده او وظيفه وبولو.

د رسول الله صلی الله علیه وسلم له صحابه‌وو څخه نیولې، بیا تابعینو، تبع تابعینو او تر نننیو علماؤ پورې، د علم د انتقال بنسټ پر تعلیم او تدریس ولاړ دی، نو هر عالم چې تدریس کوي، په حقیقت کې د همدې علمي سلسلې یوه کړۍ پیاوړې کوي چې په نتيجه کې هم د ده علم متعدي کيږي او هم يې عملي تجربه ډېريږي، ځکه چې تدریس یوازې د شاګرد لپاره ګټه نه لري، بلکې د استاد لپاره هم د علم د پخېدو او ژورېدو وسیله ده. کله چې عالم یوه موضوع تدریسوي، اړ کېږي چې هغه ښه مطالعه کړي، دلایل یې وڅېړي، مهم مسائل یې ځان ته معلوم کړي او د شاګردانو پوښتنو ته مناسب جوابونه پیدا کړي. له همدې امله ډېر وخت یو عالم هغه موضوع تر هغه وروسته په ښه توګه درک کوي چې نورو ته یې تدریس کړې وي.پ

که موږ غواړو خپل علم عملي ميدان ته را وباسو او په ټولنه کې يې عملي کړو بايد تدريس وکړو ځکه علم که یوازې د کتابونو په پاڼو کې پاتې سي نو د خلکو په ژوند کې یې هيڅ اغېز نه وي او يا به يې اغېز ډېر محدود وي. تدریس هغه شی دی چې علم له کتاب څخه ټولنې ته راباسي او د خلکو په عقیده، عبادت، اخلاقو او ورځني ژوند کې یې د عملي کېدو زمینه برابروي، چې د تعليم څخه يو هدف هم همدغه دی.

په ځانګړې ډول د اسلامي علومو عالم مسؤلیت لري چې شاګردانو ته یوازې د معلوماتو په ورکولو بسنه ونکړي، بلکې د علم د عملي کولو، اخلاص، تقوا، ښه اخلاقو او د خلکو د خدمت روحیه هم پکې را ژوندۍ کړي تر څو علم د نظري ډګر څخه و عملي ډګر ته را ووځي او ټولني ته د علم ګټه ورسيږي.

عالم بايد د راتلونکي نسل روزنه د ځان وظيفه وبولي او معلومه خبره ده چې د روزنې لپاره تر ټولو ګټور شی تدريس دی؛ یو عالم که یو ښه شاګرد وروزي، ممکن د هغه شاګرد په وسیله زرګونه نور خلک له علم څخه برخمن سي. نو نتيجه به يې دا وي چې د عالم د تدریس اغېز یوازې د هغه د ټولګي تر څلورو دېوالونو پوري محدود نه وي، بلکې د شاګردانو له لارې راتلونکو نسلونو ته هم رسېږي او دا لړۍ په مسلسله ډول ثابته پاتې کيږي چې هم دنيوي ګټه لري او هم اخروي. له همدې امله عالم باید خپل شاګردان یوازې د امتحان او سند لپاره و نه روزي، بلکې داسي یې وروزي چې د علم، اخلاقو او ټولني ته د خدمت وړ کسان ورڅخه جوړ سي.

تدريس نه تنها دا چې په دنيا کې خپله مدرس او نورو مسلمانانو ته ګټه لري او د عالم لپاره يو ښه غوراوی دی، بلکې د آخرت لپاره يوه جاري صدقه هم ده، رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايي: إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ. (صحیح مسلم: ۱۶۳۱)

ژباړه: کله چې انسان وفات سي، عمل یې پرې کېږي، مګر له دریو شیانو څخه: جاري صدقه، هغه علم چې ګټه ورڅخه اخیستل کېږي او صالح اولاد چې دعا ورته کوي.

د تدريس ارزښت ته په کتو داسي ويلای سو چې تدريس د هر عالم لپاره ډېر ضروري دی، په خاصه توګه هغه علماء چې تازه فارغ سوي وي، ځکه له يوې خوا د دوی شرعي مسئوليت دی له بلي خوا که تدريس ونکړي نو د علمي سلسلې  سره به يې رابطه کمه سي، چې په نتيجه کې په تدريجي ډول علم به يې له لاسه ووځي او عوام به ورڅخه جوړ سي.

په شريعت کې تجارت، وظيفه او نور مشروع دنيوي کارونه منع نه دي؛ عالم هم تجارت کولای سي، هم په دولت کې وظيفه کولای سي او هم په نورو دنيوي کارونو ځان مصروف کولای سي خو داسي چې د علم سره رابطه پرې نکړي، بلکې خپل دنيوي کارونه دي داسي ترتيب کړي چې تر څنګ يې په پوره توګه تدريس ته وخت ورکړي، د کتابونو مطالعه وکړي او د تصنيف او تأليف په مهم ډګر کې د خپلو استاذانو او نورو علماؤ په څېر ځان وځلوي.

څوک چې د علم تحصيل کوي د دې تر څنګ چې نيت به يې د الله تعالی رضا وي، هدف به يې دا هم وي چې زه په خپل علم سره ځان او خپلې ټولني ته خدمت کوم او خپل علم تر نورو انسانانو پوري رسوم، داسي نه وي چې د فراغت څخه وروسته متصل ځان په تجارت، وظيقې او نورو کارونو مصروف کړي، ځکه دا کارونه خو بې علمه انسان هم کوي، نو د دې لپاره چې د ده پر کلونو زيار او زده کړي مثبته ګټه مرتبه سي بايد له يوې مخي تدريس له ياده و نه باسي او د نورو کارونو سره سره ځان ته د تدريس ترتيب هم برابر کړي که څه هم يو يا دوه کتابه وي.

د اوږدو لقبونو او صفتونو تاوانونه:

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري

په ځینو ځایونو کې داسې دود او رواج لیدل کېږي چې د ځینو ځانګړو کسانو؛ لکه علماوو، پیرانو، مشرانو او نورو درنو اشخاصو لپاره ډېر اوږده لقبونه کارول کېږي او د هغوی د معرفي کولو یا په کوم محفل کې د رابللو پر مهال د نوم تر څنګ ګڼ صفتونه او القاب یادېږي.

که څه هم د مناسبو او رښتینو القابو کارول په خپل ذات کې د احترام یوه وسیله کېدای سي، خو په القابو کې له حده تېرېدل او بې ضرورته اوږدول یې د شرعي ستونزې تر څنګ ګڼې نورې ستونزې هم رامنځته کوي، چې ځینې یې په لاندې ډول دي:

1ـ د وخت ضایع کېدل: د اوږدو لقبونو په ویلو او اورولو کې د خلکو د مجلس او غونډې ډېر وخت مصرفېږي، په داسې حال کې چې دغه وخت په ګټورو مطالبو هم لګېدای سي.

۲ ـ د کاغذ او رنګ بېځایه مصرف: په لیکنو، مکتوبونو، خبرتیاوو او نورو اسنادو کې د اوږدو لقبونو لیکل اضافي وخت، کاغذ او رنګ مصرفوي او د اړتیا پرته د منابعو د ضایع کېدو سبب ګرځي.

۳ ـ د تکبر د رامنځته کېدو احتمال: کله چې یو انسان په پرله‌پسې ډول له ګڼو ستاینو او اوږدو لقبونو سره یادېږي، ممکن د نفس د کمزورۍ په سبب په هغه کې ځان خوښونه او تکبر پيدا سي.

۴ ـ د ځان‌ستاینې او تزکيې د پیدا کېدو احتمال: که یو شخص د خپلو اوږدو لقبونو او صفتونو په اورېدو خوشحاله کېږي او د خلکو په وړاندې د خپل مقام د څرګندېدو احساس کوي، نو دا کار په انسان کې د خپل نفس د تزکیې ښکاره کولو، ځان‌ښودنې او ریا احساس پیاوړی کوي.

۵ ـ د راتلونکو نسلونو لپاره د ناسم دود پرېښودل: که د خلکو د درناوي معیار د علم، تقوا، اخلاقو او خدمت پر ځای په اوږدو لقبونو او ډېرو صفتونو پورې وتړل سي، نو دا دود راتلونکو نسلونو ته هم انتقالېږي او په ټولنه کې د تکلف او مبالغې فرهنګ پیاوړی کېږي.

له همدې امله ډېره ښه خبره دا ده چې د اشخاصو درناوی د مناسبو، رښتینو او لنډو لقبونو له لارې وسي او له داسي مبالغې څخه ډډه وسي چې نه د مخاطب لپاره ګټه لري او نه د مجلس او ټولنې لپاره کومه ګټه پکې نغښتې وي.

د اسلامي عقيدې ځيني ځانګړتياوې:

 

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري.

اسلامي عقيده ځينې داسې ځانګړني لري چې نوري عقيدې يې نه لري چې له جملې يې ځينو ته په لاندې ډول اشاره کولای سو:

1 -  سرچينه يې الهي ده

د اسلامي عقيدې سرچينه الهي ده، نه بشري. د دې عقيدې بنسټونه انسانانو نه دي ايښي، بلکې الله تعالی ايښي دي ځکه قرآن کريم د الله تعالی کتاب دی او د اسلامي شريعت لومړنۍ سرچينه ده چې  الله تعالی پر رسول الله ﷺ نازل کړی دی. الله تعالی فرمايي: ﴿وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ﴾(النحل: ۸۹)

ژباړه: او موږ پر تا دا کتاب نازل کړ، چې د هر څه څرګندوونکی، د مؤمنانو لپاره لارښوونه، رحمت او زېرى دی.

همدارنګه الله تعالی د قرآن د ساتنې ضمانت کړی دی، فرمايي: ﴿إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ﴾(الحجر: ۹)

ژباړه: بېشکه همدا موږ ذکر (قرآن) نازل کړی دی او همدا موږ يې ساتونکې يو.

نو اسلامي عقيده، چې د اسلام لومړنی رکن دی، الهي وحي ده چې الله تعالی خپل ګران رسول ﷺ ته نازله کړې ده. له همدې امله پکې د بدلون او تغيير هيڅ ځای نسته. الله تعالی فرمايي: ﴿وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالَ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هَذَا أَوْ بَدِّلْهُ ۚ قُلْ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِي ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَيَّ﴾(يونس: ۱۵)

ژباړه: کله چې زموږ څرګند آيتونه هغوی ته ولوستل سي، هغه کسان چې زموږ د ملاقات هيله نه لري، وايي: له دې پرته بل قرآن راوړه، يا دا بدل کړه. ووايه: زما لپاره روا نه ده چې له خپله ځانه يې بدل کړم، زه يوازې د هغه څه پيروي کوم چې ما ته وحي کېږي.

له همدې امله اسلامي عقيده د مسلمانانو په زړونو کې ځانګړی تقدس او عظمت لري، نو په خپله خوښه او رضا ورته غاړه ايښودل کېږي، نه د زور او جبر له لارې.

اسلامي عقيده د هغو نظريو، افکارو او اصولو پر خلاف ده چې د انسانانو له فکره راټوکېدلي وي، ځکه هغه د واکمنانو، ديني مشرانو او يا نورو خلکو له لوري تل د بدلون، تعديل او ردولو وړ وي خو اسلامي عقيده د قيامت تر ورځي ثابته وي او هيڅ بدلو پکې نه راځي.

2 - له نورو عقيدو څخه خپلواکي

اسلامي عقيده له نورو عقيدو څخه خپلواکه ده او خپل مستقل بنسټ لري. لومړنۍ سرچينه يې د الله تعالی کتاب، يعني قرآن کريم، او دويمه سرچينه يې د رسول الله ﷺ سنت دی.

له همدې امله اسلامي عقيده نه ماديت او الحاد مني چې د الله تعالی له وجوده انکار کوي، نه بت پرستي او نه هم د خدايانو د تعدد باور؛ ځکه اسلامي عقيده د الله تعالی پر مطلق توحيد ولاړه ده.

الله تعالي فرمايي: ﴿مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ وَلَدٍ وَمَا كَانَ مَعَهُ مِنْ إِلَهٍ ۚ إِذًا لَذَهَبَ كُلُّ إِلَهٍ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ * عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ﴾ (المؤمنون: ۹۱-۹۲)

ژباړه: الله هيڅ اولاد نه دی نيولی او له هغه سره بل هيڅ معبود نسته؛ که داسې وای، نو هر معبود به خپل مخلوق بېل کړی وای او ځينو به پر ځينو برتري غوښتې وای. الله له هغو خبرو پاک دی چې دوی يې ورپورې تړي. هغه د پټو او ښکاره چارو پوه دی نو له هغه څه ډېر لوړ دی چې دوی يې ورسره شريکوي.

3 - د انسان له فطرت سره موافقت

اسلامي عقيده د انسان له سالم فطرت سره بشپړ توافق لري. الله تعالی فرمايي: ﴿فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ﴾(الروم: ۳۰)

ژباړه: نو خپل مخ په بشپړه توګه د حق دين ته واړوه، هماغه د الله فطرت ته چې خلک يې پرې پيدا کړي دي. د الله په پيدايښت کې هيڅ بدلون نسته، همدا سم او ټينګ دين دی، خو زياتره خلک نه پوهېږي.

نو اسلام د فطرت دين دی. ابن عطيه رحمه الله د فطرت په تفسير کې وايي: فطرت هغه پيدايښت او ځانګړی طبيعي هيئت دی چې ماشوم پرې پيدا کېږي، او هغه داسې جوړ سوی وي چې د الله تعالی مخلوقات پرې وپېژني، د خپل رب پر وجود استدلال وکړي، د هغه شريعت وپېژني او ايمان پرې راوړي. ځينو ويلي دي چې: «فطرت» د ملت او دين په معنا دی.(تفسير المحرر الوجيز، ۱۱/۴۵۳-۴۵۴) له همدې امله رسول الله ﷺ فرمايي: هر نوی زېږېدلی ماشوم پر فطرت زېږي، بيا يې مور او پلار يهودي، نصراني يا مجوسي کوي. رسول الله ﷺ دا و نه فرمايل چې: «يا يې مسلمان کوي»، ځکه اسلام خپله فطرت دی. همدا وجه ده چې په بل روايت کې راغلي دي: «پر ملت زېږي» او په بل روايت کې راغلي دي: «پر همدې ملت زېږي»

4 - د اسلامي عقيدې نقلي نصوص له عقل سره ټکر نه لري

د اسلامي عقيدې د اثبات او د اصولو د بيان بنسټ د قرآن کريم او نبوي سنتو نصوص دي، خو دا يوازې ړوند تقليد نه دی، بلکې اسلام د خپلو عقائدو لپاره عقلي دليلونه هم وړاندې کړي او انسانان يې فکر، تدبر او تأمل ته بللي دي تر څو زړونه يې په ايمان ډک سي. الله تعالی فرمايي: ﴿قُلِ انظُرُوا مَاذَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ﴾ (يونس: ۱۰۱(

ژباړه: ووايه: وګورئ چې په آسمانونو او ځمکه کې څه دي.

همداسي فرمايي: ﴿وَفِي الْأَرْضِ آيَاتٌ لِلْمُوقِنِينَ * وَفِي أَنفُسِكُمْ أَفَلَا تُبْصِرُونَ﴾(الذاريات: ۲۰-۲۱(

ژباړه: او په ځمکه کې د يقين لرونکو لپاره نښې دي، او ستاسو په خپلو نفسونو کې هم، نو آيا نه ګورئ؟.

قرآن کريم د الله تعالی پر وجود، يووالي، نبوت، د آخرت پر ورځې، له قبرونو څخه د جسدونو پر بيا راژوندي کېدو او د اسلامي عقيدې پر نورو ټولو برخو روښانه عقلي او نقلي دليلونه وړاندې کړي دي.

(المدخل إلى دراسة الشريعة الإسلامية: ۳۵)(العقيدة الإسلامية ومذاهبها: ۲۲(

5 - شموليت (نړيوالتوب(

د اسلامي عقيدې بله مهمه ځانګړنه دا ده چې هغه د کوم ځانګړي قوم، نسل، ژبې يا سيمې لپاره نه ده، بلکې د ټول انسانيت لپاره ده. الله تعالی فرمايي: ﴿وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا﴾ (سبأ: 28(

ژباړه: موږ ته نه يې لېږلی مګر د ټولو خلکو لپاره زېرى ورکوونکی او وېروونکی.

همداسي  فرمايي: ﴿قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا﴾ (الأعراف: 158(

ژباړه: ووايه: اې خلکو! زه تاسو ټولو ته د الله رسول يم.

همداسي فرمايي: ﴿تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَىٰ عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا﴾(الفرقان: 1(

ژباړه: ستر برکت والا دی هغه ذات چې پر خپل بنده يې فرقان نازل کړ، تر څو د ټولو عالميانو لپاره وېروونکی وي.

پورته آيتونه په څرګنده د رسول الله ﷺ د رسالت نړيوالتوب ثابتوي، او ځکه چې عقيده د هغه د رسالت بنسټ دی نو عقيده هم د ټولو انسانانو لپاره ده.

همداسي په حديث شريف کې راځي: «وَكَانَ النَّبِيُّ يُبْعَثُ إِلَى قَوْمِهِ خَاصَّةً، وَبُعِثْتُ إِلَى النَّاسِ كَافَّةً».(البخاري: 438(

ژباړه: پخوانی هر نبي يوازې خپل قوم ته رالېږل کېده، خو زه ټولو خلکو ته رالېږل سوی يم.

6 – اعتدال يا وسطيت

د اسلامي عقيدې بله ځانګړتيا دا ده چې اسلامي عقيده معتدله او متوسطه ده يعني په اسلامي عقيده کې افراط او تفريط نسته بلکې د حق پر منځنۍ لاره برابره ده، لکه الله تعالی چې په فضيلت کې د اسلامي امت فرمايي: ﴿وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا﴾ (البقرة: 143(

ژباړه: او همداسې موږ تاسو يوه منځلارې (معتدله) امت ګرځولي ياست.

همداسي الله تعالي فرمايي: ﴿يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ﴾ (النساء: 171(

ژباړه: اې اهل کتابو! په خپل دين کې له حده مه اوړئ.

همداسي په حديث شريف کې راځي: «إِيَّاكُمْ وَالْغُلُوَّ فِي الدِّينِ؛ فَإِنَّمَا أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمُ الْغُلُوُّ فِي الدِّينِ»(سنن ابن ماجة: 3029(

ژباړه: په دين کې له غلو (له حده تېرېدو) څخه ځانونه وساتئ؛ ځکه له تاسو مخکې خلک هم د همدې غلو له امله هلاک سوي وو.

په اسلامي نظام پسې څوک تبليغات کوي؟

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري.

په دې خاطر چې اسلامي نظام په ځمکه کې د الله تعالی قانون پياده کوي، د انسانانو تر منځ عدالت پلی کوي، د الله او مسلمانانو د دښمنانو سره جهاد او مقابله کوي، د مظلوم لاس نيوی او د ظالم مخه نيسي او په اسلامي ټولنه کې امر بالمعروف او نهي عن المنکر کوي، نو هرومرو داسي کسان پيدا کېږي چې تبليغات پسې وکړي او دا کومه نوې خبره هم نه ده، ځکه د رسول الله صلی الله عليه وسلم د زمانې څخه چې د اسلامي نظام بنسټ ايښودل سوی دی، بيا زموږ تر زمانې پوري داسي کسانو شتون درلودی او شتون لري چې په اسلامي نظام پسې يې تبليغات کول او کوي يې؛ د رسول الله صلی الله عليه وسلم په زمانه کې ډېر تبليغات يهودو او منافقينو کول چې ځيني ساده مسلمانان بيا د هغوی له تبليغاتو متأثره کېدل او د دوی سره يې د تبليغاتو په تکثير کولو کې مرسته کول، چې لويه بېلګه يې د افک واقعه ده چې منافقينو د رسول الله صلی الله عليه وسلم د بدنام کولو لپاره جوړه او نشر کړه او ځيني ساده مسلمانان هم د سادګۍ له کبله ورسره شريک سوه، يا منافقينو د مسلمانانو تر منځ د نفاق هڅه کول او په ډېرو ځايونو کې يې کوښښ وکړ چې مسلمانان پر رسول الله صلی الله عليه وسلم راټول نه سي، او دېته ورته نوري داسي کړني يې کولې چې هدف يې د اسلامي نظام تخريب، تضعيف او د اسلامي نظام د مشرانو بدنامه کول وو.

د رسول الله صلی الله عليه وسلم وروسته په نورو اسلامي نظامونو کې هم ځينو کسانو د يهودو په لسمون او د هغه وخت د نااهله انسانانو په ذريعه په اسلامي نظامونو پسې تبليغات کول، په خاصه توګه چې کله عمر رضي الله عنه شهيد سو د يهودانو په لمسون خوارجو د عثمان رضي الله عنه د حکومت پسې تبليغات پيل کړه، چې په نتيجه کې يې خلک بغاوت ته وهڅول، حضرت عثمان رضي الله عنه يې شهيد کړ او د مسلمانانو تر منځ يې د نفاق داسي لوی تخم وپاشی چې په قرنونو يې دوام وکړ، بلکې د دوی څخه په الهام د اسلامي نظام دښمنانو په هر اسلامي نظام پسې تبليغات وکړه او دا لړۍ به تر قيامته پوري روانه وي.

زموږ په زمانه کې هم داسي کسان سته چې په اسلامي نظام پسې تبليغات کوي، کله د نظام رهبرۍ ته د واقعيت څخه خلاف نسبتونه کوي، کله نظام په داسي کارونو تورن کوي چې هغه بيخي د نظام له لوري نه وي سوي، ځيني وختونه بيا د عامو خلکو د ذهنونو د تخريش کولو او منحرف کولو لپاره شبهات واردوي، ځيني وختونه بيا د نظام د ضعيف ښکاره کولو لپاره د خلکو څخه د حقائقو پټولو کوښښ کوي او دېته ورته نور هغه کارونه کوي چې هغه د واقعيت څخه خلاف تبليغات او پروپاګند وي؛ تېرو تجربو او حالاتو ته په کتو دا څرګنده سوېده چې په اسلامي نظام پسې لاندې کسان تبليغات کوي:

1 – هغه کسان چې اسلامي نظام نه پېژني؛ کوم کسان چې اسلامي نظام نه پېژني، لکه ځيني ساده او ناخبره مسلمانان هغوی د اسلامي نظام مسئوليت، د فعاليت ساحه، د خدماتو کيفيت او کميت هم نه پېژني ځکه نو په خپل فکر نورو ته مسئوليتونه ټاکي او د هر چا پر ښه او بد خپله فيصله کوي.

2 – هغه کسان چې د اسلام سره دښمني لري؛ کوم کسان چې د اسلام سره دښمني لري لکه کمونستيان او سيکولران په دې خاطر چې اسلامي نظام د اسلام د سياسي برخي ترجماني کوي نو دوی دښمني ورسره کوي او تبليغات پسې کوي، ځکه د دوی اسلامي نظام نه دی خوښ، دوی داسي نظام غواړي چې په هغه کې دين له حکومت څخه جدا وي، يا داسي نظام وي چې هلته د شريعت او عقل خلاف هر چا ته د هر شي اجازه وي.

3 – هغه کسان چې بهرنۍ پروژې پر مخ وړي؛ هغه کسان چې ځيني کفري هيوادونه يا د سيمي ځيني اسختباراتي کړۍ يې د خپلو ګټو د ساتلو لپاره کاروي او هغوی ته د خپلو موخو د ترلاسه کولو لپاره ګڼ شمېر پروژې ورکوي، هغوی د اسلامي نظام پسې خبري او تبليغات کوي، ځکه دوی د يوڅو مادياتو لپاره بېګانه يا کفري هيوادونو ته هر څه کوي چې يو د هغو څخه په اسلامي حکومتونو پسې تبليغات دي.

4 – ځيني متعصب انسانان؛ ځيني هغه کسان چې د اسلامي نظام سره سياسي يا فکري تعصب لري، هغوی د خپل تعصب له کبله اسلامي نظام په ګڼو منفي چارو متهم کوي، حتی په نظام کې قومي او ژبني توپيرونو ته لمن وي، تر څو خلک پر نظام بدګمانه کړي او په ټولنه کې يې ارزښت کم کړي؛ متعصب انسانان د اسلامي نظام پر ټولو لاسته راوړنو سترګي پټوي او يوازې ځيني طبعي منفي ټکي خلکو ته رسوي او يا هم د ځانه څخه په نظام پسې دروغ تړي. 

5 – مبتذلي او فاحشي رسنۍ؛ ځيني  هغه رسنۍ چې تل په ټولنه کې فساد او فحشاء خپروي او يا د مسلمانانو فکر او فرهنګ تخريبوي، د دې هڅه کوي چې اسلامي نظام هم بدنام کړي، ځکه چې اسلامي نظام د مسلمانانو د فکر او فرهنګ ساتونکی دی؛ داسي رسنۍ د خبرونو، تبصرو، تحليلونو او تمثيلي ټوټو له لارې خلکو ته غلط معلومات رسوي او د اسلامي نظام په وړاندې خلک تحريکوي. 

6 – د شخصي ګټو پالونکي؛ هغه کسان چې په سياسي او اقتصادي برخو کې يوازې د خپلو شخصي ګټو غم ورسره وي، هغوی هرومرو په اسلامي نظام پسې تبليغات کوي، ځکه چې اسلامي نظام په هره برخه کې داسي چوکاټ وړاندې کوي چې په هغه کې د ټولو انسانانو ثابت حقوق خوندي دي، او هيچا ته د دې اجازه نه ورکوي چې د خپلي ګټي لپاره د نورو انسانانو حقوق ضائع کړي او يا هم د نظام سره برابر ځان ته نظام جوړ کړي، له همدې امله ځان خوښوونکي او ظالم انسانان په اسلامي نظام پسې تبليغات کوي.

7 – سرټمبه او جاهل انسانان؛ هغه کسان چې عقل يې ناقص وي او فهم يې نيمګړی وي ممکن په اسلامي نظام پسې تبليغات وکړي، ځکه دوی ښه او بد نه سي سره جلا کولای او د حکومت او ملت حقوق پر يو بل باندې نه سي پېژندلای، له همدې امله په پټو سترګو پر نظام نيوکي کوي بېله دې چې خبره يې لاسوند ولري يا د خبري پايله په پام کې ونيسي. 

8 – سياسي او حقوقي مجرمين؛ کوم کسان چې سياسي او حقوقي مجرمين وي هغوی ځکه د اسلامي نظام پسې خبري کوي چې نظام د دوی د جرمونو مخه نيسي او که دوی ګرفتاره سي محاسبه ورسره کوي نو دوی اسلامي نظام ته د ځان د دښمن په سترګه ګوري ځکه نو بې ځايه نيوکي او تبليغات پسې کوي.

اې د الله بنده!

۱ - اې د الله بنده! ته له ځانه سره فکر وکړه! د کوچنۍ ناروغۍ او تبي طاقت نه لرې او په يو ګړي دي تر بستر رسوي، د وړوکې غم طاقت نه لرې او په چيغو دي را ولي او د لږي ستړيا طاقت نه لرې پر ځای دي کښېنوي نو بيا ولي تکبر کوې! ته نه يې خبر چې الله تعالی فرمايي: خلق الانسان ضعيفا. يعني انسان ضعيف پیدا سوی دی. خپل ضعف درک کړه او د تکبر څخه ځان وساته!

2 - اې د الله بنده! وظيفه چې هرڅومره غټه وي د دې ارزښت نه لري چې انسان يې په درلودلو باندې تکبر وکړي.

3 - اې د الله بنده! ته نه يې خبر چې تکبر د شيطان او فرعون صفته خلکو کار دی؟

4 - اې د الله بنده! تا هغه حدیث نه دی اورېدلی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایي: د چا په زړه کې چي يوه زره تکبر وي هغه به جنت ته داخل نه سي.

5 - اې د الله بنده! تا هغه قدسي حدیث نه دی اورېدلی چې الله جل جلاله فرمایي: تکبر زما پټو دی څوک چې په هغه کې زما سره لانجه کوي یعني تکبر کوي زه به هغه څوک اور ته وغورځوم.

6 - اې د الله بنده! تا هغه حدیث نه دی اورېدلی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایي: هر څوک چې د الله تعالی پر مخلوقاتو تکبر وکړي الله تعالی به یې داسي بې ارزښته کړي چې آخر به یې اسفل السافلین ته ور واچوي.

7 - او اې د الله بنده! ته چې هر څومره تکبر وکړې نه ځانته ګټه په رسولای سې او نه هم بل چا ته تاوان، هسي خپلو سږمو ته باد مه ورکوه چې هرڅه وکړې آخر د نورو انسانانو غوندې ته هم يو انسان يې؛ د دوی غوندې ډوډې خورې، قضاء حاجت کوې، د دوی غوندې په ناروغۍ لوېږې او د نورو انسانانو په څېر په اجل باندې مړ کېږې.

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري

مبارزينو وروڼو ته!

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري

د دې لپاره چې موږ د دښمن تبليغاتي ماشينونه ناکاره کړو او تبليغات يې شنډ کړو، په هيواد کې رواني ثبات او ټولنيز اطمينان ته کار وکړو او د ټولو ننګونو په وړاندې د نظام بسياينه او ځواکمنتيا په اثبات ورسوو بايد په ګڼو برخو کې د فکري او فرهنګې خدماتو تر څنګ په حقيقي او مجازي نړۍ کې په منظم ډول پر حقايقو ولاړ نشرات وکړو، د نثر او شعر په ژبه خلکو ته مثبت او منفي معرفي کړو، د اسلام سياسي نظام په مستندو او قوي دلائلو خلکو ته ور وپېژنو، په فکري برخه کې د خلکو پر ځيرکتيا او هراړخيري ويښتابه کار وکړو، کوم شبهات چې منحرف خلک يې پر نظام واردوي په قوي لاسوندونو ځواب کړو، د نظام لاس ته راوړني حقيقت ته په پام تر ولس پوري ورسوو، په نقلي او عقلي دلائلو د قومي، سمتي او ژبني توپيرونو زيانونه بيان کړو او هر څوک ځان د دين، وطن او نظام مبارز جوړ کړو.

زه ډاډه يم چې که موږ پورته موارد د اسلامي اخلاقو په چوکاټ کې په منظم ډول سر ته ورسوو دا به په تمامه معنی په هيواد کې هر ډول فکري سمون، مثبتګرايۍ، سياسي اطمينان او رواني ثبات ته لاره آواره کړي، په خاصه توګه په هغه قشر انسانانو کې چې د رسنيو تر تأثير لاندې راغلي وي او د بې لارو انسانانو د پروپاګندونو په سبب تشويش ورته پيدا سوی وي.

تر ټولو مهم لومړی خپله د مبارزينو ځيرکتيا او ويښتابه دی چې د نژدې څخه د هيواد ټول امنيتي، سياسي، فرهنګي، اقتصادي او ټولنيز حالات وڅاري او د اړتيا سره سم په هره برخه کې تر خپله وسه معقوله دفاع او کارنده مبارزه وکړي.

که موږ ويښ او ځيرک نه اوسو!

ليكنه: مولوي نورالحق مظهري.

ويښتابه او ځيرکتيا د انسان لپاره هغه کمال دی چې انسان په هراړخيز ډول د تباهۍ او بربادۍ څخه ساتي او په انسان کې د ننه داسي حس پيدا کوي، چې په درلودلو سره يې انسان د پوره انسانيت لوړي درجې ته رسيږي او د ځان او خپل چاپېريال په اړه، د خپل مسئوليت پېژندنې تر څنګ په خپلو ورځنيو چارو کې رښتينې بريا تر لاسه کوي او د داسي هوښمند فکر څښتن ګرځي چې په مټ يې د انساني سالم عقل په چوکاټ کې د ننه ډېر مثبت او منفي فکټورونه پېژني، چې د اړتيا سره سم يې د ټولني هر فرد ته په يوه نه بله طريقه رسولای سي او د فطرت خلاف د ډېرو ناخوالو څخه ځان او ټولنه د الله تعالی په فضل سره ساتلای سي، له همدې امله ځيرکتيا يا ويښتوب د انبياؤ د ځانکړيو صفاتو څخه يو صفت و، که موږ ويښ او ځيرک نه اوسو نو د کومي ستونزي سره به مخامخ کيږو؟ که موږ ځيرک او ويښ نه اوسو نو د ډېرو ستونزو سره به مخامخ کيږو چې ځيني يې په لاندې ډول دي:

1 – په ورځينو چارو کې به په شعوري ډول دوکه کېږو او يا به هم په غير شعوري ډول د ځينو چالاکه انسانانو لخوا په ډېره بده توګه غلط استعمالېږو، ځکه موږ له هغه فراست څخه محروم يو چې په درلودلو سر يې انسان رښتينی دوست او دښمن پېژني او يا په بل عبارت انسان خپل خواخوږي او غيرخواږي پېژني.

2 – د خپل دين په اړه به د بدعاتو او خرافاتو مرتکب کيږو؛ ځکه د ويښتابه نه شتون د دې سبب کيږي چې پر انسان دي عرف او رواج غالب سي، او يا دي هم انفعالي ماده دومره پکې زوروره سي چې د هر چا پر هره خبره غوږ ونيسي او ويې مني، سره د دې چې انسان ته د هر شي منل بايد د نقلي او عقلي دليل پر اساس وي په خاصه توګه د دين په برخه کې چې عبادات او ثوابونه يې ټول په نقل ثابت دي، که څوک موږ ته يو شی په عقل معرفي کوي بېله دې چې نقلي دليل ولري، موږ يې بايد ورسره و نه منو بلکې د دين اصولي منابعو ته رجوع وکړو او په هغو کې يې ولټوو، ځکه له يوې خوا اصل په عباداتو کې حظر او منع ده او له بلي خوا هر اهل بدعت خپل بدعت خلکو ته د دين په نوم وړاندې کوي نو که موږ ديني فراست يا ويښتابه و نه لرو هرومرو تر تأثير لاندې راځو او د بدعاتو او خرافاتو مرتکب کېږو. 

3 – په سياسي انحراف به اخته کيږو؛ ځکه پر اصلي سياسي مسير د روانېدلو لپاره ځراکت داسي ارزښت لري لکه اودس چې د لمانځه لپاره ارزښت لري، نو که څوک ويښتابه و نه لري هغه به يا د اصلي سياسي مسير څخه اوړي او يا به هم په سياسي چارو کې د ډېرو خطاګانو سره مخامخ کېږي، ځکه په سياست کې بايد انسان هغه وخت ځان دخيل کړي چې په عقيده، سيرت، تاريخ، جهان پېژندنې، ټولن پېژندنې او فکر پېژندنې کې مهارت ولري، تر څو د پخوانيو خلکو د تجربو څخه ګټه واخلي، په تېر وخت کې له سياسي تېروتنو څخه عبرت واخلي، د ولاء او براء اصل په پام کې ونيسي، د نړۍ سره د روابطو او تعاملاتو پر لارو چارو علم ولري، د خپلي ټولني په اړتياوو خبر وي او فکري مشترکات او تفردات وپېژني.

4 – د فرهنګي رکود سره به مخامخ کېږو؛ ځکه د سالم فرهنګ جوړول يا ساتل فکري استقلال، په ځان باندې سالم باور او د مثبتو فرهنګونو پېژندل غواړي کوم چې بېله ويښتابه يې درلودل غير ممکن دي ځکه ويده انسانان تل په فکري لحاظ متزلزل، ساده ګان او د هر چا پسې په پټو سترګو روان وي چې په نتيجه کې په فرهنګي برخه کې د هر چا تر تأثير لاندې راځي؛ ځيني وختونه د غربي فرهنګ تر تأثير لاندې وي، ځيني وختونه د شرقي فرهنګ تر تأثير لاندې وي او ځيني وختونه د نورو منفي فرهنګونو تر تأثير لاندې وي.

5 – همداسي ويده به پاتي کېږو؛ که موږ ويښتابه و نه لرو معلومه خبره ده چې خپله به هم په ډېرو کارونو ناخبره پاتيږو او خپل راتلونکی نسل به هم د ډېرو مهمو شيانو څخه محروم کوو ځکه ويښتوب په ټولنه کې د څراخ حيثيت لري، کوم ځای چې بل وي هغه ځای به روڼ او روښانه وي او په کوم ځای کې چې مړ وي هغه ځای به د رڼا څخه محروم او بې برخي وي.

خلاصه دا چې فکري بیداري انسان له فریب، بدعت، سیاسي انحراف، فرهنګي تقلید او ټولنیز جمود څخه ساتي.

د اسلامي نظام په وړاندې د بغاوت حکم او تاوانونه:

دا د اهل السنت والجماعت عقيده چې کله په يوه هيواد کې مسلمان نظام حاکم وي که څه ظلم ورڅخه کيږي په وړاندې يې بغاوت يا وسلوال پاڅونه نه دی روا ځکه مسلمان په دې باندې امر دی چې بايد د خپل شرعي امير اطاعت وکړي الله تعالی فرمايي: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ﴾.( النساء:59) ژباړه: اې هغو کسانو چې ايمان يې راوړی دی(اې مؤمنانو) حکم ومنئ تاسې د الله او حکم ومنئ تاسې د رسول او حکم ومنئ تاسې د خاوندانو د حکم له تاسې څخه. همداسي په احاديثو کې هم راځي: عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: ثَلَاثٌ لَا يُغِلُّ عَلَيْهِنَّ قَلْبٌ مُؤْمِنٌ: إِخْلَاصُ الْعَمَلِ لِلَّهِ، وَمُنَاصَحَةُ أُولِي الْأَمْرِ، وَلُزُومُ جَمَاعَةِ الْمُسْلِمِينَ. (شعب الإيمان: 7108 ) 

ژباړه: د انس بن مالک رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: درې خبرې دي چې مؤمن زړه پر هغو باندې خيانت او کينه نه کوي: خالص الله ته عمل کول، د اولوالامر (د مسلمان مشرانو او مسئولينو) سره نصيحت او خيرخواهي، د مسلمانانو په جماعت کې پاتې کېدل.

نو د مسلمان امير اطاعت او د هغه خبرې ته تسلمېدل يو شرعي دستور دی چې هر مسلمان ورباندې مکلف دی، همداسي د مسلمانانو په ټولۍ کې د اطاعت په کولو سره پاتي کېدل د هر مسلمان وجيبه او فريضه ده کنه نو انسان ته باغي ويل کيږي او حکم يې دا دی چې د مسلمانانو ټولۍ تر هغه وخته ورسره جنګيږي تر څو چې د دوی فتنه ختميږي ځکه د اسلامي نظام څخه بغاوت نه تنها دا چې د الله تعالی د امر او د رسول الله صلی الله عليه وسلم د دستوراتو څخه سرغړونه ده بلکې د ځانه سره ډېر لوی تاوانه لري چې موږ يې په لاندې ډول بيانوو:

1 - امنيت ګډوډ کېدل؛ دا معلومه خبره ده چې کله يو څوک د اسلامي نظام په وړاندې بغاوت يا وسلوال پاڅون کوي هغه د مسلمانانو امنيت ګډوډ کوي او په مسلمانانو کې وېره خپروي چې له يوې خوا د ګناه مرتکب کيږي او له بلي خوا ټولنيز فساد ورڅخه پيدا کيږي او دا هغه شی دی چې د الله تعالی نه خوښيږي، الله تعالی فرمايي: وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ.(البقرة: 205) ژباړه: الله تعالی فساد نه خوښوي. او چې څوک په ټولنه کې فساد خپروي د هغه په وړاندې ټول خلک مسئوليت لري چې بايد يې مخه ونيسي.

2 - د خلکو د وينې تويېدل؛ دا معلومه خبره ده چې د بغاوت له امله جګړه رامنځته کيږي او چې کله جګړه رامنځته سي په دواړو لوريو کې د ځان سره بشري تلفات لري چې انسانان ورسره وژل کيږي، ټپيان کيږي او بې کوره کيږي او دا هغه کار دی چې الله تعالی په ټنيګه منع کړی دی او فرمايي:  وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً.(النساء: 92) ژباړه: نه ښايي د مسلمان سره چې مسلمان مړ کړي مګر په تېروتني سره. يعني د مسلمان د شأن سره دا مناسبه نه ده چې مسلمان دي قصدا مړ کړي ځکه که څوک د مسلمان وژل د ځان لپاره حلال بولي هغه په دې باندې کافر کيږي او که يې حلال نه بولي نو د ډېري لويي ګناه مرتکب کيږي او له بله پلوه په ځمکه کې د فساد پيدا کېدلو او د مسلمانانو د ځورولو سبب جوړيږي کوم چې قطعا حرام او ناروا عمل دی.

3 - د مالونو تلف کېدل؛ د بغاوت له امله چې کومي ستونزي را منځته کيږي يا بالفرض جګړه کيږي د هغې سره د مسلمانانو د مال تلف او ضايع کېدل ضروري دی چې له کبله يې هم مسلمانانو ته خاص زيانونه رسيږي او په عمومي ډول د هيواد اقتصاد ته صدمه رسيږي چې دواړه صورتونه ستر او لوی فساد دی او فساد په هيڅ صورت د الله تعالی نه خوښيږي.

4 - د فتنې او ګډوډۍ رامنځته کېدل؛ په دې خاطر چې بغاوت خپله يوه فتنه ده او د فتنې څخه نوري فتنې پيدا کيږي نو بغاوت د ځانه سره ممکن ډېري فتنې وزېږوي چې بيا به ممکن تر ډېره وخته پوري فتنه ورکه نه سي چې د دې ټولو مسئوليت د هغه چا په غاړه دی چې بغاوت يې کړی دی يا يې د باغي انسان سره مرسته کړېده او د دې لپاره ډېر لوی مثال د اسلامي نظامونو په وړاندې د خوارجو بغاوت دی چې د حضرت علي رضي الله عنه له وخت څخه پيل سو او تر اوسه پوري دوام لري او د هر بغاوت په ګناه کې د هغه بنسټګر ورسره شريکان دي ځکه رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايي: ومن سنَّ في الإسلام سُنَّةٌ سيئة فله وِزُرُها ووِزْرُ منْ عَمِل بها من غير أن  يُنْتَقَص من أوزَارِهم شيء.(السنن الصغري للبيهقي: 989)

ژباړه: څوک چې په اسلام کې بد رواج کښيږدي نو د هغه لپاره يې ګناه ده او ګناه د هغه چا چې په هغه رواج يې عمل کړی وي بېله دې چې د دوی له ګناه څخه دي کوم شی کم کړل سي.

5 - د مسلمانانو د وحدت ماتېدل؛ دا ښکاره خبره ده چې د بغاوت له امله په مسلمانانو کې تفرقه او جدايي راځي او د مسلمانانو يووالث زيانمن کيږي چې د ځانه سره ډېر فسادونه لري او څوک چې د مسلمانانو ټولۍ د اتفاق وروسته سره پاشي د هغه سزا دا ده چې بايد ووژل سي، په حديث کې راځي:  عن أسامة بن شريك قال قال رسول الله صلى الله عليه و سلم : أيما رجل خرج يفرق بين أمتي فاضربوا عنقه.(سنن نسائي: 4023) ژباړه: هر څوک چې را ووځي تر څو زما امت سره وپاشي نو د هغه غاړه ووهئ. يعني څوک چې د بغاوت له کبله په مسلمانانو کې تفرقه او جدايي اچوي د هغه سزا دا ده چې اسلامي نظام يې ووژني البته که يې د بغاوت څخه توبه و نه ايستل.

همداسي په آيت شريف کې راځي: فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ.(الحجرات:9) ژباړه: نو وجنګېږئ د هغي ډلي سره چې بغاوت کوي تر څو چې د الله تعالث حکم ته راجع کيږي.

يعني که د دوو مسلمانو ډلو تر منځ اختلاف پيدا سو تاسو يې تر منځ صلحه وکړئ، که د صلحي وروسته کومي ډلي بغاوت وکړ نو تاسي د هغې ډلي سره تر هغه مهاله جګړه وکړئ تر څو چې د الله تعالث امر او حکم ته تسلميږي.

ليكنه: مولوي نورالحق مظهري

د اسد ۲۴ د آزادۍ او عبرت ورځ:

له دې کبله چې انسانانو ته آزادي د الله تعالی لوی نعمت دی نو لازمه ګڼو چې د هيواد د آزادۍ د ورځي يعني د اسد ۲۴ يادونه وکړو او پر هغې باندې د توان په اندازه يو څه وليکو.

د اسد ۲۴ هغه ورځ ده چې الله تعالی په دې ورځ کې ايمان پر کفر غالب کړ، مسلمان يې پر کافر غالب کړ او الهي حاکميت يې پر شيطاني حاکميت باندې برلاسی کړ ځکه نو موږ ته لازمه ده چې د دې ورځي تاريخ په خپلو کتابونو کې په زرينو کرښو وليکو او خپلو بچيانو ته يې په تمامه معنت ور وپېژنو تر څو هغوی هم داسي ورځو ته پوره آمادګي ولري.

دا ورځ د ډېرو قرباينو په نتيجه کې لاس ته راغلې ده ځکه نو دا ضروري ده چې موږ د شل کلني مبارزې د شهيدانو او قربانيانو يادونه ژوندي وساتو، د هغوی د آرمانونو د پوره کولو کوښښ وکړو، د هغوی د کورنيو او يتيمانو سره مرسته وکړو او په خپل فرهنګ کې هغوی د اصلي قهرمانانو او آزادۍ ګټونکو په نوم معرفي کړو ځکه د دين لپاره قرباني د هر چا کار نه دی نو کوم څوک چې د دين لپاره قرباني ورکوي؛ که هغه خپله له دې دنيا ځي خو يادونه او آرمانونه يې پاتيږي، د دوی په وړاندې د ژونديو انسانانو مسئوليت دا دی چې د دوی آرمانونه پوره کړي او يادونه يې تل ژوندي وساتي.

د اسد ۲۴ په هيواد کې د اوسني امنيت، برحاله وضعيت او په هيواد کې د پرمختګ پيلامه وه نو ځکه موږ بايد د دې ورځي د ياد ساتلو تر څنګ د هيواد امنيت، پرمختللی وضعيت او هراړخيزي آبادۍ ته نوره هم پاملرنه وکړو او په هر ډګر کې خپل هيواد د نورو هيوادونو سيال جوړ کړو ځکه لکه الله تعالی چې موږ ته د هيواد د آزادۍ لپاره د جهاد سپارښتنه کړې ده د ځمکي د آبادۍ او جوړوني سپارښتنه يې هم کړېده او فرمايي: هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا. (هود: ۶۱) ژباړه: هغه(الله) تاسو له ځمکې پيدا کړاست او تاسو يې په هغې کې د آبادۍ مسؤوليت درکړ.

د دې معنا دا ده چې الله تعالی انسانانو ته د ځمکې د آبادولو، اصلاح کولو او له هغې څخه د مشروعې ګټې اخيستنې زمينه او مسؤوليت ورکړی دی ځکه نو په هر لحاظ د هيواد آبادول زموږ دنده او وظيفه ده او د دې ترڅنګ خپلو ټولو خلکو ته د ښه ژوند برابرول زموږ مسئوليت دی.

 

د اسد ۲۴ د خپلواکۍ ورځ ده خو له دې ورځي مخکې زموږ هيواد اشغال وو نو زموږ لپاره دا لازمه ده چې د خپلو خلکو د پوهاوي لپاره کار وکړو او د اشغال په معنا او مفهوم يې پوه کړو تر څو بيا اشغال ته زمينه برابره نه سي او په تېر وخت کې چې د ځينو داخلي لاملونو له کبله هيواد د کفارو تر بريد لاندې راغلی وو هماغه لاملونه بيا تکرار نه سي، همداسي خپل بچيان په داسي مفکوره وروزو چې په آينده کې د هر ډول غلامۍ او انحراف څخه وساتل سي ځکه دا ثابته سوې خبره ده چې کله امريکايانو هيواد اشغال کړ زموږ ډېری افغانان د هغوی ترڅنګ ودرېدل او د خپل هيواد او خلکو پر ضد يې د هغوی سره مرسته وکړه.

د اسد ۲۴ که له يوې خوا د وياړ او افتخار ورځ ده له بلي خوا د عبرت او درس ورځ هم ده نو ځکه دا لازمه ده چې د تېرو وختونو څخه مثبت درسونه واخلو او د آينده لپاره د خپلواکۍ د ساتلو او اوسني نظام د استحکام لپاره هراړخيز کار وکړو تر څو خدای مکړه يو ځل د داسي ناوړين سره مخامخ نه سو او د الله تعالی په لاره کې زموږ د زرګونو شهيدانو آرمانونه د خاورو سره خاوري نه سي.

زموږ خلک بايد يوازې د دې ورځي په لمانځنه بسنه ونکړي بلکې په عملي بڼه د خپلواکۍ د ساتلو لپاره د خپل نظام تر شا ودريږي او په هر ډول چې کيږي د نظام بقاء او د هيواد پرمختګ ته زمينه نوره هم برابره کړي.

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري

غيرتمند انسان څوک دی؟

غيرتمند انسان هغه څوک دی چې په هراړخيز ډول د ستونزو په وړاندې مقاومت او استقامت کوي، د الله تعالی پر فرائضو او د رسول الله صلی الله عليه وسلم پر سنتونو يې خوا بديږي، د دين څخه پر سرغړوني او بې حيايۍ په ليدلو سره په قهر کيږي، د خپل مسلمان ورور په غياب کې د هغه څخه دفاع کوي او د ديني شعائرو سپکاوی ورته د منلو نه وي.

غيرتمند انسان هغه نه دی چې د خلکو سره جنګونه او جنجالونه کوي، د خلکو سره پر ماسي شي خوا بده وي، پر انسانانو غرور او تکبر کوي، د ځان ځانۍ له کبله د خلکو سره رابطه پرې کوي، د خبرو په وخت کې خلکو ته سپکي سپوري وايي، پر خپل باطل فکر لکه غر داسي ټينګ ولاړ وي، پر خرافاتو او بدعاتو له خلکو سره مناظرې کوي او په خپل مسلمان ورور پسې تبليغات کوي.

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري