د قرآن شريف د تلاوت ثواب او فضيلت:

قرآن شريف يواځنی هغه کتاب دی چې الله تعالی يې پر تلاوت باندې ثواب مرتب کړی دی او چې څوک يې  تلاوت کوي الله تعالی هغه انسان ته ډېر ثوابونه او لوړي مرتبې ورکوي چې ځيني يې په لاندې ډول دي:

1 – د قرآن شريف تلاوت د دې سبب جوړيږي چې د قيامت په ورځ دي قرآن د تلاوت کوونکې شفاعت وکړي؛ لکه په لاندې حديث کې چې راځي:

عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرٍو: أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:  الصِّيَامُ وَالْقُرْآنُ يَشْفَعَانِ لِلْعَبْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، يَقُولُ الصِّيَامُ: أَيْ رَبِّ، مَنَعْتُهُ الطَّعَامَ وَالشَّهَوَاتِ بِالنَّهَارِ، فَشَفِّعْنِي فِيهِ، وَيَقُولُ الْقُرْآنُ: مَنَعْتُهُ النَّوْمَ بِاللَّيْلِ، فَشَفِّعْنِي فِيهِ، قَالَ: فَيُشَفَّعَانِ.(مسند احمد: 6626)

ژباړه: د عبدالله بن عمرو رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: ژوژه او قرآن د قيامت په ورځ د بنده شفاعت کوي، روژه وايي: ای ربه ما دی په ورځ کې د خوړو او شهوتونو څخه بند کړی وو نو ما ته د ده لپاره د شفاعت اجازه راکړه، قرآن وايي: ما دی په شپه کې د خوب څخه بند کړی وو نو ما ته د ده لپاره د شفاعت اجازه راکړه، رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: نو روژې او قرآن ته د شفاعت اجازه ورکول کيږي.

2 – د قرآن په تلاوت باندې انسان ته په آسمان کې آرامي او په ځمکه کې نيک نوم حاصليږي؛ لکه په لاندې حديث کې چې راځي:

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ - رضي الله عنه - قَالَ: سَأَلْتُ رَسُولَ اللهِ - صلى الله عليه وسلم - فَقُلْتُ: أَوْصِنِي , قَالَ: " أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللهِ , فَإِنَّهُ رَأسُ كُلِّ شَيْءٍ , وَعَلَيْكَ بِالْجِهَادِ , فَإِنَّهُ رَهْبَانِيَّةُ الْإِسْلَامِ وَعَلَيْكَ بِذِكْرِ اللهِ وَتِلَاوَةِ الْقُرْآنِ , فَإِنَّهُ رَوْحُكَ فِي السَّمَاءِ , وَذِكْرُكَ فِي الْأَرْضِ.(مسند احمد: 11774)

ژباړه: د ابو سعيد خدري رضي الله عنه څخه روايت دی چې دی وايي: ما د رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه وغوښتل چې ما ته سپارښتنې وکړه، رسول الله صلی الله عليه وسلم ورته وويل: تا ته د الله تعالی څخه په وېري سپارښتنه کوم ځکه هغه د هرشي اصل دی، او پر تا باندې لازمه ده چې جهاد وکړې ځکه هغه د اسلام رهبانيت دی، او پر تا باندې لازمه ده چې د الله تعالی ذکر وکړې او د قرآن تلاوت وکړې ځکه هغه په آسمان کې ستا لپاره آرامي ده او په ځمکه کې نيک نوم دی.

په آسمان کې د انسان لپاره د آرامۍ معنی دا ده چې د مړيني وروسته به الله تعالی د ده روح ته په آسمان کې آرامي او سکون ورکوي او په ځمکه کې د نيک نوم د پيدا کېدلو معنی دا ده چې الله تعالی به دی اصلاح کوي چې طبعا په خلکو کې به په ښو باندې ياديږي.

3 – د قرآن په تلاوت سره به د قرآن آيتونه د قيامت په ورځ د انسان لپاره نور او رڼا وي او د ده لارښوونه به کوي؛ لکه په لاندې حديث کې چې راځي:

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: مَنِ اسْتَمَعَ إِلَى آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، كُتِبَ لَهُ حَسَنَةٌ مُضَاعَفَةٌ، وَمَنْ تَلَاهَا كَانَتْ لَهُ نُورًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ.(مسند احمد: 8475)

ژباړه: د ابو هريره رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: څوک چې د الله تعالی د کتاب يوه آيت ته غوږ ونيسي نو د ده لپاره به څو برابره نيکي وليکل سي او څوک چې يو آيت تلاوت کړي هغه به د قيامت په ورځ د ده لپاره نور وي.

4 – د قرآن په تلاوت سره زړونه د زنګو او چټليو څخه صفا کيږي؛ لکه په لاندې حديث کې چې راځي:

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَصْدَأُ كَمَا يَصْدَأُ الْحَدِيدُ»، قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا جَلَاؤُهَا؟ قَالَ: «تِلَاوَةُ الْقُرْآنِ.(اعتلال القلوب: 50)

ژباړه: د عبدالله بن عمر رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: بېشکه چې دغه زړونه زنګ نيسي لکه اوسپنه چې زنګ نيسي، صحابه وو وويل: نو پاکوالی يې څنګه دی يا رسول الله؟ رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: د قرآن تلاوت دی. يعني د قرآن په تلاوت سره زړونه د زنګو څخه صفا کيږي.

5 – د قرآن په تلاوت سره انسان د الله تعالی او رسول الله صلی الله عليه وسلم عاشق ګرځي؛ لکه په لاندې حديث کې چې راځي:

عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ - رضي الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ - صلى الله عليه وسلم -: " مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُحِبَّ اللهَ وَرَسُولَهُ , فَلْيَقْرَأ فِي الْمُصْحَفِ.(حلية الاولياء وطبقات الفقهاء: 7/209)

ژباړه: د عبدالله بن مسعود رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: هر چا ته خوښه وي چې د الله تعالی او رسول الله – صلی الله عليه وسلم – سره يې محبت پيدا سي نو قرآن دي ولولي.

6 – د قرآن تلاوت تر ټولو غوره او بهترينه ذکر دی؛  لکه په لاندې حديث کې چې راځي:

عن اَبي خَالِدٍ الْأَحْمَرُ، قَالَ: سَمِعْتُ سُفْيَان، يَقُولُ: أَفْضَلُ الذِّكْرِ تِلَاوَةُ الْقُرْآنِ فِي الصَّلَاةِ , ثُمَّ تِلَاوَةُ الْقُرْآنِ فِي غَيْرِ الصَّلَاةِ , ثُمَّ الصَّوْمُ , ثُمَّ الذِّكْرُ.(حلية الاولياء وطبقات الأصفياء:7/67)

ژباړه: ابو خالد احمر وايي: ما د سفيان ثوري رحمه الله څخه واورېدل چې ويل يې: تر ټولو غوره ذکر د قرآن کريم تلاوت دی په لمانځه کې، وروسته د قرآن کريم تلاوت دی بېله لمانځه، وروسته روژه ده او وروسته ذکر دی.

7 – د قرآن کريم د هر حرف په تلاوت سره الله تعالی انسان ته ثواب او نيکي ورکوي؛ لکه په لاندې حديث کې چې راځي:

وَعَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ - رضي الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ - صلى الله عليه وسلم -:  مَنْ قَرَأَ حَرْفًا مِنْ كِتَابِ اللهِ , فَلَهُ بِهِ حَسَنَةٌ , وَالْحَسَنَةُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا , لَا أَقُولُ: {الم} حَرْفٌ , وَلَكِنْ أَلِفٌ حَرْفٌ , وَلَامٌ حَرْفٌ , وَمِيمٌ حَرْفٌ.(سنن ترمذي: 2910)

ژباړه: د عبدالله بن مسعود رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: څوک چې د الله تعالی د کتاب يو حرف ولولي نو د ده لپاره يوه نيکي ده او هره نيکي په لس برابره حسابل کيږي، زه نه وايم: چې(الم) حرف دی بلکې الف حرف دی، لام حرف دی، او ميم حرف دی.

کله چې د قرآن شريف د تلاوت دومره ډېر ثواب دی نو موږ مسلمانان بايد هميشه د قرآن تلاوت د ځان عادت جوړ کړو او په خپل ورځني مهالوېش کې د قرآن تلاوت ته ځای ورکړو په خاصه توګه د روژې په مبارکه مياشت کې چې د انسان نفل لمونځ په فرض او فرض لمونځ يې په اويا فرضو باندې حسابل کيږي؛ په دې مبارکه مياشت کې بايد موږ د قرآن پر تلاوت ډېر تمرکز وکړو او د تراويح په شمول څو ځله قرآن شريف ختم کړو.

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري

د روژې مياشتي اووم برکت:

بل برکت د دې مياشتي دا دی چې په دې مياشتي کې د پېشلمي په کولو کې الله پاک ډېر فضيلت ايښی دی لکه چې په حديث کې راځي: تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةً.(متفق عليه)

ژباړه: پيشلمی وکړئ ځکه چې په پېشملي کې برکت دی.

زموږ او د اهل کتابو د روژې یو تفاوت په دغه کې دی چې موږ پېشلمی کوو دوی یې نه کوي لکه په حديث شريف کې چې راځي: فَصْلُ مَا بَيْنَ صِيَامِنَا وَصِيَامِ أَهْلِ الْكِتَابِ أَكْلَةُ السَّحَرِ.(سنن دارمي: 1844)

ژباړه: زموږ او د اهل کتابو د روژې تر منځ توپیر د پيشلمي کول دي. 

د پېشلمي كول لکه په ظاهري معنی چې د الله پاک لخوا امت ته د رسول الله صلی الله علیه وسلم یو ځانګړیتوب او احسان دی په معنوي لحاظ هم پر ډېرو برکتونو باندې مشتمل دی، پېشلمي ته کښیناستل د دې لامل جوړیږي چې انسان دي عبادت وکړي، د دې برکتناکه وخت د انوارو څخه دي برخمن شي او الهي رحمتونه دي ورباندې ووریږي.

په حديث شريف کې راځي: وَالسَّحُورُ بَرَكَةٌ، تَسَحَّرُوا؛ فَإِنَّهُ يَزِيدُ فِي الْقُوَّةِ، وَهُوَ مِنَ السُّنَّةِ، تَسَحَّرُوا وَلَوْ بِجُرْعَةٍ مِنْ مَاءٍ أَوْ عَلَى جَرْعَةٍ مِنْ مَاءٍ، تَسَحَّرُوا، صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَى الْمُتَسَحِّرِينَ. (مسند الحارث: 323)

ژباړه: پېشملی برکت دی، پېشلمی وکړئ ځکه پېشملی قوت ډېروي او هغه سنت دی، پېشملی وکړئ که څه هم په يو غړپ اوبو وي او يا پر يو غړپ اوبو وي، پېشلمی وکړئ د الله تعالی رحمتونه دي وي پر پېشملي کوونکو.

په بل حديث کې راځي: عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: اللَّهُمَّ بَارِكْ لِأُمَّتِي فِي سُحُورِهَا، تَسَحَّرُوا وَلَوْ بِشَرْبَةٍ مِنْ مَاءٍ، وَلَوْ بِتَمْرَةٍ، وَلَوْ بِحَبَّاتِ زَبِيبٍ، فَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ تُصَلِّي عَلَيْكُمْ.(مسند الشاميين: 16)

ژباړه: ابو امامه رضي الله عنه فرمايي: ما د رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه واورېدل چې ويل يې: ای الله زما د امت لپاره د دوی په پېشملي کې برکت واچوه، پېشلمی وکړئ که څه هم په يو غړپ اوبو وي، که څه په يوه دانه خرما وي او که څه هم په څو دانو کشمشو وي ځکه ملائکي پر تاسې درود وايي.

لکه د پېشملي وخت چې مبارک دی خواړه يې هم مبارک بلل شوي دي، په حديث  شريف کې راځي: عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: تَسَحَّرُوا مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ وَهُوَ الْغِذَاءُ الْمُبَارَكُ.(مسند الشاميين: 1853)

ژباړه: د ابو درداء رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمايل: د شپې په آخره کې پېشلمی وکړئ، هغه برکتناکه خواړه دي.

د پېشلمي لپاره کوم خاص ټاکل شوی وخت نشته خو مستحب دا دی چې پېشملی د شپې په آخرنۍ برخه کې وشي لکه په مخکني حديث کې ذکر شوه او د صبح دمېدلو څخه دي دومره وخت مخکې کښېني چې د صبح تر دمېدلو پوري په کافي اندازه خوراک او څښاک وکړي البته د صبح تر دمېدلو څو دقیقې مخکې باید پېشلمی بند کړل شي.

د تېرو احاديثو څخه په استناد ويلای شو چې د پېشملې ځانګړتياوې په لاندې دي:

1 – د پېشلمي په وخت کې الله تعالی برکت ايښی دی.

2 – د پېشملي په خوړو کې الله تعالی برکت ايښی دی.

3 – د پېشلمي په کولو سره د اهل کتابو مخالفت راځي.

4 – پېشملي کوونکو ته ملائکې دعاګانې کوي.

5 – پېشملی سنت دی.

6 – د پېشملي په کولو سره انسان ته قوت حاصليږي.

7 – پېشملي کوونکو ته رسول الله صلی الله عليه وسلم ځانګړې دعا کړېده.

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري

روژه د نیکیو میاشت ده:

روژه د نیکیو میاشت ده؛ په روژه کې باید تر بل هر وخت انسان پر نیکیو باندې ډېر کوښښ وکړي ځکه په دې میاشت کې نیکۍ څو برابره حسابل کیږي او نسبت و بل وخت ته یې قبولیت هم حتمي وي.

نیکۍ پر دوه ډوله دي ظاهري نیکۍ او معنوي نیکۍ؛  په روژه كې باید انسان دواړه ډولونه د نیکیو په ډېره لوړه پیمانه ترسره کړي.

ظاهري نيکۍ او ښېګڼي:

لكه لمونځ، زکاة، روژه، حج، جهاد في سبيل الله، د مور او پلار سره نيکي، صله رحمي، اصلاح ذات البين، مساکينو او اړو انسانانو ته خواړه ورکول، د سنت سلام خپرول، د شپې لمونځ کول او داسي نور....

معنوي نيکۍ او ښېګڼي:

لكه شجاعت، عفت، صدق، وفاء، امانت، اخلاص، حلم، تواضع، کرم، صبر، د انساني ضمير پاکي، د خلکو ښه کولو ته تشويق کول، عدل او احسان، او نور داسي شيان چې د امت لپاره اوس او يا په را روان وخت کې ګټمن وي او په قرآن، حديث، اجماع او فقهي استنباطاتو باندې ثابت وي.

د نيکۍ فايدې:

۱ – په نيکۍ باندې سړی جنت رسېدلای شي.

۲ – په نيکۍ باندې د انسان عمر ډېريږي.

۳ – په نيکۍ باندې د انسان په مال او اولاد کې برکت پيدا کېږي.

۴ – نيکي د دنيوي او اخروي نيکمرغۍ سبب ده بناءً په نيکۍ باندې انسان د دنيا او آخرت نيکمرغي لاسته راوړلای شي.

۵ – نيکي د انسان د ښې خاتمې لپاره دليل دی.

۶ – په نيکۍ باندې انسان د الله پاک او انسانانو محبت تر لاسه کولای شي.

۷ – په نيکۍ باندې په ټولنه کې محبت او الفت پيدا کېږي.

۸ – په نيکۍ باندې مسلمان تاجر د قيامت په ورځ د فجارو د ټولۍ څخه وځي.

۹ – د نيکۍ په کوونکو يعني په نيکانو خلکو باندې ځمکه آباده وي لکه په فجارو خلکو چې ځمکه خرابه وي.

۱۰ – په نيکۍ باندې انسان د قيامت د ورځي د عذاب څخه نجات موندلای شي.

۱۱ – نيکي هغه صفت دی چې ښه اخلاق د انسان ورباندې کامل کېږي او انسان و لوړو درجو ته د رښتينولۍ رسوي.

۱۲ – په نيکۍ باندې سرګردان او حيران نفسونه اطمينان پيدا کوي.

۱۳ – په نيکۍ باندې وېرېدونکې زړونه آرام او سکون پيدا کوي.

۱۴ – په نيکۍ باندې ټولنه ټينګښت پيدا کوي.

منبع: تحف رمضانیه

ژباړه او وضاحت: مولوي نورالحق مظهري

د روژې مياشتي پنځم برکت:

بل برکت د دې مياشتي دا دی چې دا مياشت د سخاوت او پېرزويني مياشت ده له همدې کبله په دې مياشت کې رسول الله صلی الله عليه وسلم سخاوت ډېر کوی لکه په حديث کې چې راځي: كان رسول الله صلى الله عليهم وسلم أجود الناس وكان أجود ما يكون في رمضان.[متفق عليه] 

ژباړه: رسول الله صلی الله عليه وسلم تر ټولو خلکو سخي وو خو د روژې په مياشتي کې بيا بيخي ډېر سخي وو.

په دې مياشت کې الله تعالی هم د نورو وختونو په نسبت پر خپلو بندګانو ډېر سخاوت کوي ځکه نو خپل د رحمت روازې پرانيزي، د جنت دروازې خلاصوي، د دوږخ دروازې تړي، د بندګانو نفل عبادت په فرض او فرض عبادت يې په اويا فرضو حسابي او دېته ورته نور انعامات چې الله تعالی يې پر خپلو بندګانو کوي.

په دې خاطر چې په دې میاشتي کې د انسانانو نیک اعمال د دې ترڅنګ چې د قبلېدلو درجې ته ډېر نژدې دي څو برابره ورته حسابل کیږي نو ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم هم په دې میاشتي کې ډېر سخاوت کوی او د نورو مسلمانانو لپاره هم په دې میاشتی کې سخاوت ډېر ثواب لري ځکه چې الله تعالی پر خپلو بندګانو سخاوت کوي او رسول الله صلی الله علیه وسلم سخاوت کوی نو موږ مسلمانان خو بايد بيخي په دې مبارکه مياشت کې ډېر سخاوت وکړو.

مولوي نورالحق مظهري

د روژې مياشتي شپږم برکت:

بل برکت د دې مياشتي دا دی چې څوک روژاتي ته روژه مات ورکړي نو الله پاک به و ده ته د روژاتي ثواب ورکوي لکه په حديث کې چې راځي: من فطر صائماً كان له مثل أجره غير أنه لا ينقص من أجر الصائم شيء. [مسند أحمد]

ژباړه: څوک چې روژاتي ته روژه مات ورکړي نو ده ته به د روژاتي غوندي مزدوري ورکول کېږي بېله دې چې د روژاتي د مزدورۍ څخه دي کوم شی کم کړل شي.

د روژاتي په ثواب باندي یوازې الله پاک خبر دی چې څومره به وي، دا په دې خاطر نه چې ثواب یې معلوم نه دی بلکې په دې خاطر چې ثواب یې بیخي ډېر دی نو څومره ثواب چې هغه ته د روژې پر نیولو ورکول کیږي و هغه چا ته به هم هغومره ثواب ورکول کیږي چې روژاتي ته روژه مات ورکوي.

په بل حديث کې رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايي: وَمَنْ أَشْبَعَ صَائِمًا سَقَاهُ اللَّهُ مِنْ حَوْضِي شَرْبَةً لَا يَظْمَأُ حَتَّى يَدْخُلَ الْجَنَّةَ.(الدعوات الکبير للبيهقي:2/152)

ژباړه: څوک چې روژه ‌دار(په خوراک باندې) موړ کړي، الله تعالی به هغه زما د حوض په اوبو داسې اوبه کړي چې تر هغه به تږی نه سي، تر څو جنت ته داخل سي.

په بل حديث کې رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايي: ومن اشبع صائما كان له مغفرة لذنوبه وسقاه الله من حوضي شربة لا يظمأ حتى يدخل الجنة وكان له مثل أجره من غير أن ينقص من أجره شيئا.(مسند الحارث:312)

ژباړه: څوک چې روژه ‌دار(په خوراک باندې) موړ کړي دا به د ده د ګناهونو لپاره بخښه وي او الله تعالی به هغه زما د حوض په اوبو داسې اوبه کړي چې تر هغه به تږی نه سي، تر څو جنت ته داخل سي او د ده لپاره به د روژاتي مزدوري وي بېله دې چې د هغه له مزدورۍ څخه کوم شی کم کړل سي.

د روژه ماتي د ورکولو د ډېر ثواب له امله علماء فرمايي: که کوم څوک مسلمان ته د روژې په مياشت کې روژه ماتی ورکوي که څه لږ شی وي نو هغه دي د ده روژه ماتی نه ردوي بلکې قبول دي کړي تر څو د روژه ماتي ثواب د مسلمان په برخه سي.

مولوي نورالحق مظهري