په تېرو زرو کلونو کي د ګڼو هيوادونو لخوا د يهودو شړل:

1080 ميلادي کال کي د فرانسې څخه وشړل سوه.

1098 ميلادي کال کي د تشيک جمهوريت څخه وشړل سوه.

1113 م کال کي د کييفان روس(ولاديمير مونوخ) څخه وشړل سوه.

1113 م کال کي ډېر يهوديان په ډله ايزه توګه په کييف کي ووژل سوه.

1147 م کال کي د فرانسې هيواد څخه وشړل سوه.

1171 م کال کي د ايټاليا هيواد څخه وشړل سوه.

1188 م کال کي د انجلترا څخه وشړل سوه.

1189 م کال کي د انجلترا څخه وشړل سوه.

1290 م کال کي د انجلترا څخه وشړل سوه.

1298 م کال کي د سويسرا څخه وشړل سوه چي 100 يهوديان يې اعدام کړه.

1306 م کال کي د فرانسې څخه وشړل سوه چي 3000 يهودان يې ژوندي په اور کي وسوځول.

1360 م کال کي د مجر څخه وشړل سوه.

1391 م کال کي اسپانيا هيواد څخه وشړل سوه چي 30000 زره اعدام کړه او 5000 زره يې ژوندي وسوځول.

1394 م کال کي د فرانسې هيواد څخه وشړل سوه.

1407 م کال کي د بولندا هيواد څخه وشړل سوه.

1492 م کال کي د اسپانيا هيواد څخه وشړل سوه او داسي قانون يې تصويب کړ چي د تل لپاره بيا يهوديان اسپانيا ته نسي راتللای.

1492 م کال کي د صقليه څخه وشړل سوه.

1495 م کال کي د ليتوانيا او کييف څخه وشړل سوه.

1496 م کال کي د پرتقال هيواد څخه وشړل سوه.

1510 م کال کي يو ځل بيا د انجلترا څخه وشړل سوه.

1516 م کي د پرتقال څخه وشړل سوه.

1516 م کي په صقليه کي داسي قانون تصويب سو چي يهودان يواځي په يهودي استوګنو کليو کي ژوند کولای سي بل ځای د ژوند کولو اجازه نه لري.

1541 م کال کي د نمسا څخه وشړل سوه.

1555 م کال کي د پرتقال هيواد څخه وشړل سوه.

1555 م کال کي په روما هيواد کي داسي قانون تصويب سو چي يهود يواځي په خپلو کليو کي ژوند کولاث سي بل ځای ته نسي تللای.

1567 م کال کي د ايټاليا هيواد څخه وشړل سوه.

1570 م کال کي د المانيا هيواد څخه وشړل سوه.

1580 م كال كي د نوفغور رود څخه وشړل سوه.

1592 م کال کي د فرانسې هيواد څخه وشړل سوه.

1616 م کال کي د سويسرا څخه وشړل سوه.

1629 م کال کي د اسپانيا او پرتقال څخه وشړل سوه.

1634 م کال کي د سويسرا څخه وشړل سوه.

1655 م کال کي د سويسرا څخه وشړل سوه.

1660 م کال کي د کييف څخه وشړل سوه.

1701 م کال کي په ډله ايز او پوره توګه د سويسرا څخه وشړل سوه.

1933 م کال کي د آلمان څخه په ډله ايز ډول و شړل سوه او په ډله ايز ډول و وژل سوه.

له بده مرغه چي په 1948 م کال کي د اسلامي خلافت د ړنګېدلو وروسته د انگلیس او امریکا په مرسته یهودو د فلسطین مځکي غصب کړې او د اسرائیل په نوم يې ځان ته هيواد جوړ کړ چی اوس یې په کفري او اسلامي هیوادونو کي تقریبا 165 هیوادونه په رسمیت پېژني.

د پورته نيټو څخه مخکي هم يهود په هره زمانه کي د ګڼو حاکمانو لخوا شړل سوي او رټل سوي لکه بخت النصر چي ډېری يې ووژل او د ښارونو څخه يې وشړل او لکه حضرت عمر رضي الله عنه چي د جزيرة العرب څخه وشړل دا ټول په دې خاطر چي يهودان ډېر مفتن او شرير انسانان دي او چي په کوم ځای کي دوی اوسيږي ارومرو هلته ډول ډول فتنې را پورته کوي او په ټولنه کي فساد خپروي.

ادولف هتلر چي د يهودانو په وژلو باندي ډېر مشهور دی د د يهودانو په باره کي وايي:

1 – يهود ټولنه ورانوي، دوی د انبياؤ قاتلين دي، د جرمنو کوونکي دي او داسي خائنان دي چي هيڅ ډول تعهد ته ژمن ندي.

2 – ما ټوله يهودان وژلای سوه خو ځيني مي ځکه پرېښودل تر څو تاسي پوه سی چي ما ولي دوی وژل؟.

3 – ما هيڅ غير اخلاقي کار ندی ليدلی او نه مي هم په ټولنه کي يو جرم ليدلی مګر دا چي يهود پکښې دخيل وه.

که تاريخونه مطالعه کړو دا به راته په ډاګه ثابته سي چي د يهودو په باره کي کومي خبري الهي کتابونو او نړيوالو پوهانو کړيدي ورځ تر بلي ټولي رښتيا کيږي او د يهودو خباثت نور هم په ډاګه کيږي.

خو له بده مرغه چي بيا هم ځيني اسلامي هيوادونه د هغوی سره ديپلوماتيکي او اقتصادي اړيکي ساتي لکه ډېری عربي هيوادونه، تاجکستان او ترکيه او ځينو خو بيخي په رسميت پېژندلي دي.

د اسرائيلو سره هر ډول روابط د اسلام او مسلمانانو سره ستر او نه بخښونکي جنايت دی او د الله تعالی او ټولو پيغمبرانو په وړاندي لوی خيانت دي.

ليکواله: احسان الفقيه

ژباړه او زيادت: مولوي نورالحق مظهري

مَنْ هُمْ إِسْرَائِيْلُ؟

۱- إسرائيل هي الجماعة اليهودية الملعونة في الكتب السماوية الأربعة.
۲- إسرائيل هم اليهود السابقون وهم شعب ماكر ومتغطرس وكذب.
۳- إسرائيل هم اليهود التعساء الذين استشهدوا 300 نبيا في يوم واحد؛ ولم يبالوا بقتلهم و لم يحزنوا حتى استشهدوهم في الصباح وبعد الظهر هم يقومون بالتجارة في الأسواق.
۴- إسرائيل هي طبيعة اليهود المنافقين الذين دبروا العديد من المؤامرات الخطيرة ضد الأنظمة الإسلامية منذ بداية الإسلام.
۵- إسرائيل هي اليهود الكفرة الذين يقتلون الأنبياء ويعبدون الطاغوت ويتمردون ويكذبون على الله ورسله ويفسدون في الأرض ولهم تاريخ طويل جداً في الفساد لأنه لم يوجد الزمان والمكان الذي لم يمارس فيه اليهود نفاقهم.
۶ - إسرائيل هم اليهود السفهاء الذين يتهمون موسى (عليه السلام) بالسوء والتهم الباطلة، وكانوا يقولون إنه يخفي عنا عورته كأن بها عيوبا و مساوئ.
۷- إسرائيل هم اليهود القساة الماكرون الذين لم يقبلوا كلام النبي ولم يتبعوا التوراة حتى رفع الله جبل الطور فوق رأوسهم وأجبرهم على قبول التوراة.
۸ - إسرائيل هم اليهود الكافرون الذين قالوا لموسى عليه السلام: لن نقبل قولك حتى نرى الله جهرة بأعيننا.
۹ - إسرائيل هم اليهود الضالون الذين كانوا يستهزئون بكلام موسى عليه السلام عند ما قال لهم: إن الله يأمركم أن تذبحوا بقرة.
۱۰ - إسرائيل هم اليهود المنحرفون الذين كانوا يحرفون التوراة ويعتبرون ما كتب بأيديهم كلام الله وجزءا من التوراة.
۱۱- إسرائيل هم اليهود الغبيون  وغير الواعيين الذين اتخذوا العجل إلها بعد ذهاب موسى عليه السلام لأخذ التورات.
۱۲- إسرائيل هم اليهود العنيدون الضالون الذين كانوا ينسبون الفقير والبخل إلى الله و قالوا: إن الله فقير و نحن أغنياء
۱۳ - إسرائيل هم اليهود الممسوخون الذين جعل الله منهم القردة والخنازير في عهد داود وعيسى عليهما السلام عند ما أنكروا الإيمان عنادا.
۱۴ - إسرائيل فجار اليهود وجبنائهم الذين قالوا لنبيهم: إذهب أنت وربك فقاتلا إنا ههنا قاعدون.
وعلى الرغم من أن إسرائيل جماعة مضللة وكافرة ومخادعة، فإن بعض الدول الإسلامية تقيم علاقات معها ولا تدين حربها القاسية ضد الفلسطينيين، ولا تدينها فقط، بل للأسف بعض الدول الإسلامية تساعدها ماليا و سياسيا أيضاً.
والويل لهؤلاء المسلمين الفجار! فالنصارى الذين يسمون عيسى عليه السلام إلهاً أو ابن الله قد تعاونوا مع اليهود ضد الإسلام، بينما اليهود يزعمون أنهم قتلوا عيسى عليه السلام بل يفتخرون به، أي: اليهود يزعمون أنهم قتلوا إله النصاری و مع ذالک قد اتحدهم النصارى على حربهم ضد المسلمین ولكن المسلمين أصبحوا متهورين ومتبلدي المشاعر لدرجة أنهم يتركون إخوانهم المسلمین الفلسطینین لليهود ولا يساعدونهم بأي شكل من الأشكال.
مولوي نور الحق مظهري

اسرائيل څوک دي؟

۱ - اسرائيل هغه مفتنه يهودي ډله ده چي په څلورو آسماني کتابونو کي په لعنت سوېده.
۲ – اسرائيل هغه پخواني يهودان دي چي ډېر مکار، چمبازه او دروغجن خلګ دي.
۳ – اسرائيل هغه بدمرغه يهودان دي چي په يوه ورځ کي يې ۳۰۰ انبياء شهيدان کړه؛ داسي په بې غورۍ يې شهيدان کړه چي سهار يې دوی شهيدان کړه ماپښين يې په بازارونو کي سوداګاني کولې.
۴ – اسرائيل هغه منافق طبيعته يهودان دي چي د اسلام د پيل څخه يې د اسلامي نظامونو په وړاندي ډېري خطرناکي دسيسې جوړي کړي دي.
۵ – اسرائيل هغه کافر يهودان دي چي د انبياؤ په وژلو، د طاغوت په عبادت، د سرکښۍ او بغاوت په کولو، پر الله تعالی باندي د درواغ ويلو، پر الله تعالی او د هغه پر رسولانو په درواغ ويلو او په مځکه کي په فساد کولو کي خورا ډېره لويه تاريخي سابقه لري ځکه داسي وخت او داسي ځای ندی پاته سوی چي يهودو دي خپل شيطنت او منافقت نه وي پکښې کړی.
۶ – اسرائيل هغه کم عقله يهودان دي چي پر موسی عليه السلام يې ناوړه او بې ځايه تهمت لګوی چي زموږ څخه خپل عورت پټوي لکه چي کومه نيمګړتيا لري.
۷ – اسرائيل هغه سخت زړي او مکار يهودان دي چي د پيغمبر خبره يې نه منل او په تورات يې عمل نه کوی تر څو چي الله تعالی د طور غر ورباندي را پورته کړ او په زوره يې تورات په ومنی.
۸ – اسرائيل هغه بې دينه يهودان دي چي موسی عليه السلام ته يې ويل: تر هغه وخته موږ ستا خبره نه منو تر څو موږ  په خپلو سترګو خدای نه وي ليدلی.
۹ – اسرائيل هغه ګمراه يهودان دي چي د موسی عليه السلام خبرو ته به يې ټوکي او ټکالي ويل.
۱۰ – اسرائيل هغه منحرف يهودان دي چي په تورات کي به يې تحريف کوی او په خپل لاس ليکل سوي شيان به يې د تورات برخه ګڼل.
۱۱- اسرائيل هغه بې عقل او بې شعوره يهودان دي چي د موسی عليه السلام د تللو وروسته يې ګيلګی د ځان لپاره خدای ونيوی او عبادت يې ورته کوی.
۱۲ – اسرائيل هغه سرټمبه او بې لاري يهودان دي چي الله تعالی ته به يې د فقير او بخيل نسبتونه کول.
۱۳ – اسرائيل هغه مسخه سوي يهودان دي چي د داود او عيسی عليهما السلام په وخت کي الله تعالی بيزوګياني او سرکوزان ورڅخه جوړٍ کړه.
۱۴ – اسرائيل هغه بې غيرته يهودان دي چي خپل نبي ته يې ويل: ته او خپل رب ولاړ سئ د جباريانو سره وجنګېږئ موږ دلته کښېنو او جنګ نسو کولای.
سره ددې چي اسرائيل دغسي مفتنه، کافره او مکاره ډله ده بيا هم ځيني اسلامي هيوادونه اړيکي ورسره ساتي او د فلسطينيانو په وړاندي ددوی د ظالمانه جګړې غندنه نه کوي او نه تنها دا چي غندنه يې نه کوي بلکي له بده مرغه ځيني اسلامي هيوادونه يې سياسي او مالي مرسته هم کوي.
افسوس د داسي بې غيرته مسلمانانو پر حال! نصاراوو چي عيسی عليه السلام خدای او يا د خدای زوي بولي د اسلام پر ضد د يهودو سره لاس يو کړی دی په داسي حال کي چي يهود د عيسی عليه السلام د وژلو دعوه کوي بلکي په هغه باندي افتخار کوي يعني يهود د نصاراوو د خدای د وژلو دعوه کوي خو بيا هم نصاراوو اتفاق ورسره کړی دی خو مسلمانان دومره بې غيرته او بې احساسه سوي دي چي خپل مسلمانان وړونه يې يهودانو ته پرې ايښي او هيڅ ډول مرسته يې نه کوي.
مولوي نورالحق مظهري

زلزله د تاريخ په پاڼو کي:

که تاريخ ته وګورو په دنيا کي ډېري عجيبي زلزلې رامينځ ته سوي دي او ډېر انسانان يې وژلي دي چي د ډېري پخوانۍ زمانې څخه موږ څو بېلګي ليکو:

۱ – په ۲۰ کال کي د هجرت د حضرت عمر رضي الله عنه په زمانه کي زلزله وسوه.

۲ – په ۹۴ کال کي د هجرت ۴۰ ورځي زلزله وه چي په ډېر تلفات يې واړول او د انطاکيې ښار مکمل ورسره ويجاړ سو.

3 – په ۲۲۴ کال کي د هجرت په فرغانه ښار کي زلزله وسوه چي ۱۵۰۰۰ کسان پکښې ووژل سوه.

۴ – په ۲۲۵ کال کي د هجرت په اهواز ښار کي ۱۶ ورځي پرله پسې زلزله وه، غرونه سره وجنګېدل او خلګ سيندونو او بيړيو ته وتښتېدل.

۵ – په ۲۳۳ کال کي د هجرت په دمشق کي داسي زلزله وسوه چي کورونه را نسکور سوه او ډېر انسان ورسره ووژل سوه او د غوطه په نامه يوه قريه ورانه سوه چي بېله يوه نفره نور ټول اوسېدونکي يې ووژل سوه او په همدې کال په انطاکيه کي زلزله سوه چي ۲۰۰۰۰ کسان پکښې ووژل سوه.

۶ – په ۴۲ کال کي د هجرت په ری، جرجان، طبرستان، نيشابور، اصفهان، قم او کاشان ښارونو کي په يو ځل زلزله وسوه؛ همداسي په دامغان ښار کي زلزله وسوه چي ۲۵۰۰۰ انسانان يې ووژل، غرونه سره پرې سوه، سره نژدې سوه او په آسمان او مځکه کي ډېر وېروونکي ږغونه اورېدل کېدل.

۷ – په ۲۴۵ کال کي د هجرت په انطاکيه کي زلزله وسوه چي ۱۵۰۰ کورونه يې ونړول او د کلاګانو څخه يې تر ۹۰ ډېر برجونه چپه کړل، د کورونو د سوريو څخه خلګو ډېر وېروونکي ږغونه اورېدل او د تنيس پر خلګو ډېره سخته چيغه وسوه چي ډېر خلګ ورسره ووژل سوه او بسته غر پر خلګو را وښويېدی.

۸ – په ۸۸ کال کي د هجرت په دنبل ښار کي د شپې زلزله وسوه چي کله سهار سو په استثناء د ډېر لږ ځای نور ټول ښار وران سوی وو چي د همدې ښار د نړېدلو کورونو څخه يې ۱۰۰۰۵۰ انسانان را وايستل.

۹ - په ۳۴ کال کي د هجرت په تبريز کي زلزله وسوه د ښار کلا او حصار يې ونړوی او تر ورانيو لاندي ۵۰۰۰۰ انسانان ووژل سوه.

۱۰ – په ۴۴۴ کال کي د هجرت په اذربايجان ښار کي داسي عجيبه زلزله وسوه چي دېوالونه سره پرې سوه او د هغه وخت د يوه سړي په وينا چي زه په تاغ کي ناست وم د کور دېوال داسي وچاودی چي آسمان تر ښکاره سو بيرته دېوال سره ورغی.

۱۱ – په ۴۶۰ کال کي د هجرت په فلسطين کي زلزله وسوه چي ۱۵۰۰۰ نفره ووژل او د بيت المقدس څخه يوه ډبره وچاودل بيرته خپله سره ورغله او روغه سوه او سيند ټوله وچ سو او د ساخ په نوم قيتمي بوټی پکښې شين سو، خلګ ورغله چي هغه بوټي را ټول کړي سیند ورباندي راغی او ډېری خلګ يې غرق کړه.

۱۲ – په ۶۲ کال کي د هجرت د ينبع او مصر تر مينځ د زلزلې له کبله د ايله ښار په پوره توګه په مځکه خسف سو.

۱۳ – په ۷۱ کال کي د هجرت د شام په يوه برخه کي زلزله وسوه چي د رهاء په ښار کي ۱۳ برجونه ونړېدل او د سميساط ښار په مځکه کي خسف سو.

۱۴ – په ۱۱ کال کي د هجرت په بغداد کي داسي زلزله وسوه چي دېوالونه به دې خوا او هغي خوا ته په حرکت تلل.

۱۵ – په ۵۳۳ کال کي د هجرت د ايران په جنزه ښار کي زلزله وسوه او ۲۳۰۰۰۰ نفره يې ووژل.

۱۶ – په ۵۳۶ کال کي په پورته ښار کي زلزله وسوه چي د ټوله ښار پر ځای توري اوبه راپورته سوې او ټول ښار يې غرق کړ.

۱۷ – په ۵۵۲  کال کي د شام په ۱۳ ښارونو کي په يو ځل ډېري سختي زلزلې وسوې چي په ځينو کي يې ټول اوسېدونکي ووژل او په ځينو کي يې ځيني ووژل.

منبع: ايضاح المقال فی اسباب الزلزال

ژباړونکی: مولوي نورالحق مظهري

زلزله او د هغې څخه عبرت:

دا چي په جيولوژيکي لحاظ زلزله څنګه کيږي موږ کار نه په لرو خو چي اصلي سبب د زلزلې څشی دی او ولي زلزله کيږي په ځينو احاديثو کي يې يادونه سوېده خو دا نده اړينه چي بايد ټول هغه ګناهونه سوي وي کوم چي په احاديثو کي راغلي دي بلکي د امتحان او عذاب د نزول لپاره همدغه کفايت کوي چي ځيني خلګ مرتکب د ګناه سي او د الله تعالی خښم او قهر را پورته سي.

په عموم کي زلزله د الله له لوري عذاب دی چي د ځينو مخالفتونو او ګناهونو له کبله يې الله تعالی خپلو ځينو مخلوقاتو ته ورکوي خو د مسلمانانو لپاره رحمت هم کېدلای سي ځکه ممکن د دغه عذاب وروسته مسلمانان ځانونو ته متوجه سي او د ګناهونو څخه توبه وباسي او يا ممکن د ځينو مسلمانانو لپاره مرګ خير وي نو ځکه يې د زلزلې په سبب په نصيب سو.

پر هر حال مسلمان پدې باندي مکلف دی چي ټول هغه ګناهونه پسې پريږدي چي له کبله يې الله تعالی خوابدی کيږي او انسان يې په کولو باندي د عذاب مستحق ګرځي نو زموږ لپاره هم لازمه ده چي د هرات ولايت پر زلزلې د غمګينۍ او د اړو انسانانو سره د مرستي تر څنګ ددې پېښي څخه عبرت هم واخلو، د ځانه سره حساب وکړو او ټوله هغه ګناهونه پسې پريږدو چي د داسي طبيعي آفتونو لامل جوړيږي.

په شريعت کې د زلزلې د پېښېدلو وجوهات:

۱ - ژباړه: ابوهريره رضي الله عنه څخه روايت کوي چي رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل:کله چې غنيمت دولت وشمېرل سي، امانت غنيمت وګڼل سي، زکات ورکول تاوان وبلل سي، د علم زده کړه بېله دين څخه د بل شي لپاره کيږي (د دنيوي مال او عهدې لپاره وي)،سړی د خپلي ښځي اطاعت کوي، مور يې پسې پرې ايښې وي، ملګری ځان ته را نژدې کوي او پلار د ځانه څخه ليري کوي، په جوماتونوکې آوازونه پورته سي، د قبيلې مشر کوم فاسد سړی غوره سي، د قوم ملک، مشر او زعيم تر ټولو رذيل شخص سي، د يو چا قدر او عزت د هغه له وېري کيږي، ډمياني ښځي، د موسيقۍ او لهو لعب الات را څرګند سي، شراب وڅښل سي، د دې امت وروستني په اولنيو باندې لعنت ووايي، نو دوی دي د سره باد، زلزلې، په مځکه کي خسف کېدلو، مسخ کېدلو، د آسمان څخه په ډبرو او آفتونو د ويشتلو او نورو د قيامت د نښو انتطار وکړي؛ چې داسې به پر له پسې راځي لکه په يوه تار کې پييل سوي ملغلري چي تار يې وشليږي او پر له پسې يو په بل پسې راتوييږي.[سنن ترمذي ۲۳۷۲]

۲ - ژباړه :د انس بن مالک رضي الله عنه څخه روايت دی چي زه او يو بل کس ام المؤمنين حضرت عايشه رضي الله عنها ته ورغلو، نو هغه بل سړي د حضرت عايشې رضي الله عنها څخه وپوښتل: ای د مومنانو مور! د زلزلې په باب راته حديث بيان کړه! هغې ورته وفرمايل کله چي خلک زنا مباح وګڼي، شراب وڅښي او د موسيقۍ الات وږغوي، نو الله جل جلاله ته په آسمان کي خښم او غيرت ور سي، نو ځمکي ته ووايي چې پر دغه خلکو زلزله وکړه؛ که دا خلک توبه وباسي او دا ګناه پريږدي د هلاکت څخه به خلاص سي که نه نو ورباندي وبه يې نړوي. 

دې سړي پوښتنه ورڅخه وکړه: ای ام المؤمنين! آيا دا زلزله عذاب دی دوی ته؟ هغې ورته وويل چې نه، بلکې مومنانو ته رحمت او کافرانو ته عذاب او عقوبت دی.[العقوبات ۱۷]

۳ - په ځینو روایاتو کي راځي چي د سود خوړلو له کبله هم انسانان د دې مستحق ګرځي چي الله تعالی دي زلزله ورباندي وکړي.

۴ - ژباړه: د ر سول الله صلی الله علیه وسلم په زمانه کي مځکی زلزله وکړه، رسول الله صلی الله علیه وسلم خپل لاس ورباندي کښېښودی او و یې ویل: آرامه سه تر اوسه ستا وخت ندی راغلی! بیا یې خپلو ملګرو ته مخ کړ او ورته و یې ویل: ستاسي رب ستاسي څخه توبه غواړي نو توبه وباسئ.

وروسته بیا د حضرت عمر رضي الله عنه په وخت کي زلزله وسوه حضرت عمر رضي الله عنه خلګو ته وویل: ای خلګو دغه زلزله نده راغلې مګر د هغه شي څخه چي تاسي کړی دی، زما دي په هغه ذات قسم وي که بیا راغله زه به ستاسي سره په هغه کي ګرسره سکونت ونکړم.[العقوبات۱۸]

پورته احاديثو ته په نظرکولو سره دې نتيجې ته رسيږو چي که چيري هر قوم غواړي الله تعالی يې د داسي آفتونو او مصيبتونو څخه وژغوري نو بايد لاندي نکاتو ته پوره پاملرنه وکړي.

۱. په غنيمت او امانت کي دي خيانت نه کوي.

۲. زکات ورکول دي ځان ته تاوان نه بولي.

۳. د الله د دين څخه بغير د بل مقصد لپاره دي تحصيل د علم نه کوي.

۴. ځانونه دي د ښځو تابع نه جوړوي.

۵. خپل مور او پلار دي نه آزاروي.

۶. تر مور او پلار دي د نورو ملګرو سره تړاو نه ډېروي.

۷. په مساجدو کي دې بې ځايه ږغونه او آوازونه نه پورته کوي.

۸. فاسد او ګمراه خلګ دي د ځانونو لپاره مشران نه ګرځوي.

۹. د ويري څخه دي د چا عزت نه کوي.

۱۰. د موسيقي، شرابو او مسکراتو څخه دي ځانونه ليري وساتي.

۱۱. پر پخوانيو اسلافو او علماو دي بد نه وايي.

۱۲. زنا دي روا نه بولي او عملا دي هم نه کوي.

۱۳. سود دي نه خوري.

۱۴. صدقه دي وکړي او توبه کول دي نه ځنډوي.

۱۵. د ګناه څخه دي په پوره توګه لاس واخلي.

مولوي نورالحق مظهري

زموږ د واټساپ ګروپ لينک:

موږ نه ويل چي په اسلامي نظام کي به د هرمظلوم غم خوړل کيږي؟

مخکي تر دې چي په افغانستان کي اسلامي نظام حاکم سي موږ به د ګڼو لارو څخه خلګو ته داسي فکر ورکوی چي ګويا د اسلامي نظام راتګ د هر مسلمان په ګټه دی او په اسلامي نظام کي به د هر مظلوم غم خوړل کيږي او د هر ظالم مخه به نيول کيږي چي الحمدلله د اسلامي نظام د حاکميت څخه وروسته همداسي وسوه او دادی لا هم همداسي کيږي.

په هيواد کي د هر اړخيزه او بې ساري امنيت تر څنګ په ډېرو برخو کي ولس ته اړين خدمات عرضه سوي او تر ډېره بريده د رعيت پر ټپونو د روغيتا پټۍ ايښودل سوې چي لويه بېلګه يې د جګړې ختم، د بيا جوړوني چټک اساسي کارونه، د هيوادوالو د اقتصادي پياوړتيا لپاره کار کول او په هره برخه کي د هيواد خپلواکي او استقلال خوندي کول دي او ددې ټولو برسېره په هيواد کي د مظلومانو لاس نيوی هم تر ډېره بريده سوی دی چي په ډاګه نمونه يې د هيواد په ګڼو ولايتونو کي د اوږد محبس څخه د مظلومو ښځو آزادول دي لکه په کابل، خوست او فراه ولايتونو کي چي هغه ښځي د نظام لخوا آزادي سوې چي د ظالمو خپلوانو لخوا د لسو څخه بيا تر شلو کلونو پوري پر ناحقه بندياني سوي وې.

که دا غمخوري، بشر پالنه او د مظلومانو ژغورل نه وي نو غمخوري څشي ته ويل کيږي؟ اسلامي نظام لکه منبع او هدف چي يې رباني او الهي دی اجراات يې هم همداسي مقدس او ډېر مهم دي؛ موږ په ډاګه وايو چي په اسلامي نظام کي د هر چا حق خوندي دی او په شعوري او آګاهانه ډول د هيچا حق نه ضايع کيږي ځکه د اسلامي نظام حاکميت د همدې  لپاره وي چي په خلګو کي ديانت او عدالت پلی کړي او د ټولو هغو انسانانو مخه ونيسي چي په يو نه بل ډول په ټولنه کي نا امني، وحشت، بربريت او بې عدالتي خپروي.

په اسلامي نظام کي تل هدف د انسانانو ژغورنه وي بېله دې چي سيمه، ژبه، قوم او طبقاتي توپير په پام کي ونيول سي چي د تاريخ په اوږدو کي اسلامي نظامونو دا خبره په عمل کي هم په اثبات رسولې ده او دا دی اوس په افغانستان کي موږ د داسي مثبت حالت شاهدان يو.

که اسلامي نظام د خلګو په وړاندي مسئوليت لري خلګ هم د خپل نظام په وړاندي مسئوليت لري ځکه نو موږ افغانان بايد د الله تعالی د شکر پر ځای کولو او د خپل مسئوليت د آداء کولو لپاره ددې نظام سره په هر ډګر کي مرسته او کومک وکړو او د نظام پوره سمبالښت او دوام د ځان دنده وبولو.

مولوي نورالحق مظهري

پندونه او نصيحتونه:

۱ ـ که دي د ځان د ښه توب ثابتولو لپاره نور خلګ تورن کول نو پوه سه چي ډېر سپک انسان يې!

۲ ـ که دي خپله کاميابي د نورو مسلمانانو په ناکامۍ کي ليدل نو پوه سه چي ډېر ناپوه او سرټمبه يې!

۳ ـ که دي د بل مسلمان په نسبت بې تحقيقه خبره منل نو پوه سه چي مسلماني دي کامله نده.

۴ ـ که دي پر ناحقه د کوم مسلمان څخه کرکه کول يا دي د هغه څخه بد وړل نو پوه سه چي د تقوی او پرهيزګارۍ څخه خلاص يې!

۵ ـ که دي په پټو سترګو د بل چا په خاطر د يو مسلمان څخه بد وړل نو پوه سه چي ډېر بې فکره او بې احساسه انسان يې!

۶ ـ که دي د شايعاتو پر اساس پر اسلامي نظام په سرناخلاصۍ نيوکي کولې نو پوه سه چي سياسي بصيرت نلرې او په مصلحتونو نه يې خبر!

۷ ـ که دي د مسلمانه سره خوابدتيا تر درو ورځو ډېره سوه خو تا يې د ختمولو هيڅ هڅه ونکړه نو پوه سه چي د رسول الله صلی الله عليه وسلم د لارښوونو څخه بې لاري سوی يې!

۸ ـ که تر نورو مسلمانانو ځان در ته غټ معلومېدی يا دي نورو مسلمانانو ته په سپکه کتل نو پوه سه چي د تکبر په ناروغۍ اخته سوی يې او د حديث په حواله د جنت څخه محروم يې!

۹ ـ که دي تر هر چا ځان پوه ګڼی نو پوه سه چي تر هر چا ناپوه يې!

۱۰ ـ که دي د مسلمان لپاره داسي ژوند خوښوی چي د ځان لپاره يې نه خوښوې نو پوه سه چي نيمګړی مسلمان يې!

مولوي نورالحق مظهري

عقل او عادتونه:

ژباړه: علي بن عبيده ويلي دي: عقل باچا دی او عادتونه يې رعيت دی، کله چي عقل د عادتونو د کنټرول څخه ناتوانه سي نو هغوی ته تاوان رسيږي.

يعني د انسان د عقل له لوري بايد دده عادتونه کنټرول او اداره سي ځکه عقل د انسان په بدن کي د باچا حيثيت لري او عادتونه يې د رعيت او ملت حيثيت لري.

که د کوم انسان عقل ضعيف وي او دده عادتونه نسي کنټرول کولای نو ارومرو يې په عادتونو کي نيمګړتياوي پيدا کيږي او ناوړه کارونه ورڅخه کيږي نو کوښښ وکړئ چي د خپل عقل په ذريعه مو خپل عادتونه او خصلتونه کنټرول کړئ تر څو د ناوړه کارونو د کولو څخه وساتل سی.

قال علي بن عبيدة: العقل ملك والخصال رعيته، فإذا ضعف عن القيام عليها وصل الخلل إليها.[البصائر والذخائر ج1 ص6]

مولوي نورالحق مظهري

۲۱ نبوي ملغلري:

ژباړه: رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايلي دي: تر عقل ښه مال نسته، تر تکبر ناوړه يواځي والی نسته، د تدبير غوندي عقل نسته، د تقوی غوندي سخاوت نسته، د ښو اخلاقو غوندي ملګری نسته، د ادب غوندي ميراث نسته، د توفيق غوندي فايده نسته، د نيک عمل په څېر تجارت نسته، د الله تعالی د ثواب په څېر ګټه نسته، د شبهې سره د درېدلو په څېر پرهيزګاري نسته، د حرام څخه د ځان ساتني په څېر زهد نسته، د فکر کولو په څېر علم نسته، د فرائضو د آداء کولو په څېر عبادت نسته، د حياء او صبر په څېر ايمان نسته، د عاجزۍ په څېر لويي او اعتبار نسته، د علم په څېر شرف نسته، تر مشورې کاميابه همږغي نسته نو سر او هغه غړي چي په سر پوري نښتي دي وساته، نس او هغه شيان چي د نس سره متصل دي وساته او مرګ په ياد کړه او په قبر کي خپل خرابېدل په ياد کړه. [البصائر والذخائر ج۱ص۳]

تشريح:
رسول الله صلی الله عليه وسلم په پورته حديث کي ۲۱ مهمي خبري ذکر کړيدي چي تشريح يې په لاندي ډول ده:
۱ – هيڅ مال تر عقل غوره ندی بلکي عقل تر هر ډول مال ښه دی.
۲ – يواځي والی د انسان لپاره بد دی خو تر ټولو ناوړه يواځي والی تکبر او غرور دی.
۳ – عقل د انسان لپاره کمال دی خو هيڅ عقل د تدبير او پلان مرتبې ته نسي رسېدلای.
۴ – سخاوت د انسان لپاره ډېر ښه دی خو د تقوی غوندي سخاوت نسي پيدا کېدلای؛ يعني د سخاوت په ټولو اقسامو کي تقوی ډېر ښه سخاوت دی.
۵ – انسان بايد تل د ښه ملګري پسې وګرځي خو تر تقوی د انسان لپاره ښه ملګری نسي پيدا کېدلای.
۶ – په ميراث باندي د هر ښه شي پاته کېدل د انسان لپاره ګټه ده خو ادب تر ټولو ښه ميراث دی.
۷ – که څوک د فايدو پسې ګرځي نو تر توفيق ښه فايده نسي موندلای؛ توفيق پر نيکو کارونو د توان اوقدرت پيدا کېدلو ته وايي.
۹ – دا معلومه خبره ده چي په تجارت کي د انسان لپاره ګټه ده خو نيک عمل تر ټولو ښه تجارت دی.
۱۰ – که څوک د ګټي پسې ګرځي نو د الله تعالی له لوري ثواب ورکول ډېره لويه ګټه ده ځکه نو انسان يې بايد په لاس ته راوړلو کي زيار وباسي.
۱۱ – پرهيزګاري د هر انسان دنده ده خو تر ټولو ښه پرهيزګاري د هغه شيانو څخه د ځان ساتل دي چي شبهه پکښې وي.
۱۲ – انسان په دې باندي مأمور دی چي د دنيا سره محبت ونکړي خو د دنيا څخه لويه مخ اړونه د حرامو شيانو څخه د ځان ساتل دي.
۱۳ – هر مثبت علم د انسان لپاره پرمختګ دی خو فکر کول تر ټولو ښه علم دی.
۱۴ – هر عبادت د انسان لپاره ثواب لري خو تر ټولو  ښه عبادت د فرائضو آداء کول دي.
۱۵ – ايمان ډېري برخي لري خو حياء  او صبر يې ډېري لويي برخي دي.
۱۶ – په ښه توب کي اعتبار او عزت د انسان لپاره ډېر ښه دی خو عاجزي تر ټولو ښه عزت او اعتبار دی.
۱۷ – په علم کي الله تعالی د انسان لپاره دومره شرف ايښی دی چي د هغه په څېر بل شرف نسي پيدا کېدلای.
۱۸ – د دوستانو او خپلوانو سره همږغي او خواخوږي ډېره ښه ده خو مشوره تر ټولو شيانو ښه همږغي ده.
۱۹ – انسان په دې باندي مکلف دی چي خپل سر او هغه اعضاء د ګناه څخه وساتي چي په سر پوري نښتي دي لکه سترګي، غوږونه، پزه او خوله.
۲۰ – انسان په دې باندي مکلف دی چي خپل نس او هغه اندامونه چي نس ته نژدې دي د حرامو څخه وساتي لکه عورت.
۲۱ – ددې لپاره چي انسان هيڅ وخت د ګناه کولو ته زړه ښه نکړي بايد تل مرګ او د قبر حالات په ياد ولري.
مولوي نورالحق مظهري

آيا غواړی د الله تعالی په نزد غوره انسانان سی؟

ژباړه:ابوبکر رضي الله عنه فرمايلي دي: د الله په نزد تر ټولو غوره انسان هغه څوک دی چي حق په ده باندي عزتمند سي، رښتيار ورڅخه خپاره سي او دده په رأيه درځ وتړل سي.
يعني الله تعالی ته تر ټولو انسانانو غوره انسان هغه څوک دی چي دده په واسطه حق دروند او عزتمند سي يعني د حق لپاره کار وکړي او دده څخه رښتيا نشر سي؛ په دې معنی سره چي دی په رښتيا ويلو او رښتينولۍ مشهور سي او همداسي دده په واسطه د خلګو تر مينځ درځونه، دښمنۍ او نفرتونه ختم سي.
نو کوښښ وکړئ چي تل د حق پلوي وکړئ او د باطل څخه ځان وساتئ، د درواغو څخه ډډه وکړئ او رښتيا ويل د ځان عادت جوړ کړئ او د خلګو تر مينځ د سولي او خواخوږۍ لپاره کار وکړئ تر څو د الله تعالی په نزد غوره انسان سی.
قال أبو بكر بن أبي قحافة رضي الله عنه: أفضل الناس عند الله من عز به الحق، وانتشر عنه الصدق، ورتق برأيه الفتق.[البصائر والذخائر ج1ص55]
مولوي نورالحق مظهري

په جنت کي غِلمان څوک دي او د څشي لپاره دي؟

دا به مو د علماؤ څخه اورېدلي وي چي الله تعالی په جنت کي جنتیانو ته غِلمان ورکوي تر څو ددوی خدمت وکړی چی په قرآن شريف کي د غِلمان او وِلدان په نومونو یاد سوي دي؛ دا چي همدغه غِلمان څوک دي او د څشي لپاره يې الله تعالی جنتيانو ته ورکوي؟ په لاندي کرښو کي یې جوابونه موندلی سی. 
کله چي الله تعالی جنتيان جنت ته داخل کړي د نورو نعمتونو تر څنګ چي دوی ته يې ورکوي په جنت کي خادمان هم ورکوي او ددې خادمانو څخه هدف دا نه دی چي جنتيان په جنت کي خدمت ته اړتيا لري او بېله دوی يې خدمت نه کيږي بلکي حکمت په دې کي د جنتيانو لپاره د لوی مقام او لوړي مرتبې ښکاره کول دي لکه په تفسير قرطبي کي چي همدې خبري ته اشاره سوېده او فرمايي: ولكنه أخبر بأنهم على نهاية النعيم.[القرطبي] ژباړه: مګر الله تعالی ددې خبر ورکړ چي جنتيان پر لوړي درجې د نعمتونو دي.
والمقصود:أن أهل الجنة على أتم السرور والنعمة، والنعمة إنما تتم باحتفاف الخدم والولدان بالإنسان.[تفسير قرطبي] مقصود دا دی چي جنتيان پر پوره خوشحالۍ او نعمتونو باندي دي، او د انسان لپاره نعمت په راګرځېدلو د خادمانو او ماشومانو پوره کيږي.

غِلمان څوک دي؟
دا چي غلمان څوک دي؟ په دې کي مختلف قولونه راغلي دي:
۱ - سلمان فارسي رضي الله عنه  فرمايي: د مشرکينو ماشومان د جنتيانو خادمان دي.
۲ - حضرت علي رضي الله عنه او حسن بصري رحمه الله وايي: دغه کسان چي د جنتيانو خدمت کوي د مسلمانانو هغه اولادونه دي چي په ماشومتوب کي مړه سوي وي.
۳ - ځينو علماؤ ويلي دي: دوی الله تعالی په خپل قدرت د جنتيانو لپاره پيدا کړيدي بېله دې چي د کوم چا څخه زېږېدلي وي.[تفسر قرطبي – روح البيان]
شمس الدين السفيري رحمه الله د صحيح البخاري په شرح کي دغه درې قوله را نقل کړي دي او د دريم قول د قوت نسبت يې ابن القيم رحمه الله ته کړی دی او فرمايي: قال ابن القيم: والأشبه أن هؤلاء ولدان مخلوقون من الجنة كالحور العين خدماً لهم وغلماناً.[شرح صحيح البخاري لشمس الدين السفيري]
ژباړه: ابن القيم ويلي دي: ښه خبره دا ده چي دغه ماشومان لکه حورالعين د جنت څخه پيدا سوي دي تر څو د جنتيانو خدمت وکړي.
او تفسير خازن هم دغه قول ته ترجيح ورکړې ده چي دغه خادمان د جنت څخه د جنتيانو د خدمت لپاره پيدا سوي دي.

غِلمان د څشي لپاره دي؟
د تفاسيرو او احاديثو د کتابونو څخه له ورايه ښکاري چي دغه غلمان يا ماشومان چي په جنت کي يې الله تعالی جنتيانو ته ورکوي يواځي د خدمت لپاره دي او ددې لپاره دي چي الله تعالی د جنتيانو لوړه مرتبه دوی ته ثابته کړي چي د لاندي حديث څخه چي په تفسير قرطبي کي را نقل سوی دی همداسي معلوميږي: وعن الحسن أنهم قالوا: يا رسول الله إذا كان الخادم كاللؤلؤ فكيف يكون المخدوم؟ فقال: ما بينهما كما بين القمر ليلة البدر وبين أصغر الكواكب. ژباړه: حسن وايي: دوی پوښتنه وکړه: يا رسول الله چي د جنتيانو خادم داسي ښايسته وي لکه ملغلره نو مخدوم/جنتي به څنګه وي؟ رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: د خادم او مخدوم ترمينځ توپير دومره دی لکه د څوارلسمي سپوږمۍ او کوچني ستوري تر مينځ.
او په تفسير بيضاوي کي خو يې  صراحتا ويلي دي: يطوف عليهم (للخدمة)[تفسير بيضاوي]
يعني دوی پر جنتيانو د خدمت لپاره ګرځي. همداسي په ډېرو تفاسيرو کي راغلي دي چي دوی خادمان د اهل جنت دي؛ البته خپله د قرآن شريف څخه  هم معلوميږي چي دوی به پر جنتيانو د جنت د مايعاتو ګلاسونه او پيالې ګرځوي.

د يوې شبهې جواب:
ځيني خلګ داسي ګمان کوي چي جنتيان به د دغو خادمانو څخه د نور خدمت تر څنګ جنسي ګټه هم پورته کوي چي دا خبره بالکل غلطه او ناروا ده ځکه لواطت لکه په دنيا کي چي حرام دی په آخرت کي هم حرام دی او نه يواځي لواطت بلکي جنتيان د هر ناوړه او بې ارزښته کار څخه پاک دي او په جنت کي هيڅ منفي غوښتنه او اشتهاء شتون نلري.
او دا چي ځيني ناخبره خلګ وايي: الله تعالی دغه خادمانو ته په مخ کي سوری ورکوي او جنتيان جنسي استفاده ورڅخه کوي. دا خبره هيڅ نقلي او عقلي لاسوند د ځانه سره نه لري او هسي اټکلي خبره ده لکه تفسير روح البيان چي همدې خبري ته اشاره کړې او فرمايي: وانما يدل على كونهم خدام اهل الجنة وان اهل الجنة يتلذذون بالنظر الى جمالهم وبهجتهم وهذا لا يقتضى التلذذ بالاستمتاع ايضا كما فى حق الحور.[تفسير روح البيان]
ژباړه: د خادمانو طواف پر جنتيانو په دې خاطر دی چي دوی د جنتيانو خدمت کوي او جنتيان ددوی د ښايست او ځلېدلو څخه خوند اخلي او دا ددې تقاضا نه کوي چي جنتيان دي ددوی څخه په ګټي پورته کولو سره داسي خوند واخلي لکه د حورالعين څخه چي يې اخلي.
يعني دا چي الله تعالی خادمانو ته ښه ښايست او ځلا ورکړېده ځکه نو د جنتيانو ددوی ښايست خوښيږي خو داسي نه چي ددوی سره دي جنسي مقاربت وکړي لکه د حورالعين سره يې چي کوي.

همداسي په روح البيان کي راځي: ومنه يعلم أن لا لواطة في الجنة وأن قول من جوزها مردود باطل على ما حققناه مراراً.[روح البيان]

ژباړه: ددې څخه معلوميږي چي په جنت کي لواطت نسته او هغه څوک چي يې جائز بولي د هغه خبره باطله ده لکه څنګه چي څو ځله موږ ددې خبري اثبات کړی دی.

ليکنه: مولوي نورالحق مظهري

په دين کي د آسانۍ ارزښت او د سختۍ تاوان:

دا يو حقيقت دی چي اسلام د دعوت او جهاد په واسطه راغلی دی او تر څنګ يې په تعليم او تزکيه باندي ساتل سوی او غځېدلی دی خو د دعوت او تعليم په ډګر کي مسلمانان په آسانۍ او سالم تساهل باندي امر سوي دي لکه په لاندي حديث کي چي راځي:
عن عائشة، قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: من رفق بأمتي رفق الله به، ومن شق على أمتي شق الله عليه.[مسندالشهاب365]
ژباړه: د عائشې رضي الله عنها څخه روايت دی چي رسول الله صلی الله عليه وسلم وفرمايل: څوک چي زما د امت سره آساني وکړي الله تعالی به دده سره آساني وکړي او څوک چي زما د امت سره سختي وکړي الله تعالی به دده سره سختي وکړي.
په ځينو روايتونو کي دا حديث د دعا په شکل راغلی دی چي ای الله! هر څوک چي زما د امت سره آساني کوي ته آساني ورسره وکړه او څوک چي زما د امت سره سختي کوي ته سختي ورسره وکړه.
ځينو علماؤ په آسانۍ باندي د امر کولو په باره کي ليکلي دي: يعني په ټولو وختونو کي د خلګو سره آساني وکړئ او داسي شيان ورته بيان کړئ چي د وعظ د منلو سره ددوی محبت پيدا کړي تر څو پر دوی خبره درنه نسي دا ځکه چي په تعليم کي آساني د ځانه قبول د طاعت لري او په عبادت کي د انسان شوق پيدا کوي همداسي په آسانۍ علم او عمل دواړه آسانه کيږي.[مصباح التنوير]
په دې خاطر چي په دعوت او تعليم کي آساني ډېره مؤثره واقع کيږي په حديث کي آساني تر ټولو غوره دين بلل سوی دی په حديث کي راځي:
عن أبي قتادة عن الأعرابي الذي سمع رسول الله صلى الله عليه و سلم يقول : إن خير دينكم أيسره إن خير دينكم أيسره.[مسند احمد 15978]
ژباړه: ابي قتاده د هغه اعرابي څخه روايت کوي چي هغه د رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه اورېدلی دی چي هغه وفرمايل: يقينا چي غوره ستاسي د دين هغه دی چي آسانه وي، يقينا چي غوره ستاسي د دين هغه دی چي آسانه وي.
همداسي په صحيح مسلم کي د يوه اوږد حديث په آخر راځي:
إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَبْعَثْنِى مُعَنِّتًا وَلاَ مُتَعَنِّتًا وَلَكِنْ بَعَثَنِى مُعَلِّمًا مُيَسِّرًا.[صحيح مسلم 3763]
ژباړه: يقينا چي زه الله تعالی سختي کوونکی او خواروونکی نه يم رالېږلی بلکي زه يې آسانۍ کوونکي ښوونکی(معلم) را لېږلی يم.
يعني زه الله تعالی ددې لپاره نه يم رالېږلی چي پر خلګو سختي وکړم او خلګ د عزت او آبرو په آخيستلو باندي سپک کړم بلکي زه الله تعالی داسم ښوونکی را لېږلي يم چي د خلګو سره بايد آساني وکړم.
سخت دريځي دومره بده ده چي رسول الله صلی الله عليه وسلم سخت دريڅو انسانانو ته ښېر کړې او فرمايي:
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- «هَلَكَ الْمُتَنَطِّعُونَ». قَالَهَا ثَلاَثًا.[صحيح مسلم6955]
ژباړه: د عبدالله څخه روايت دی چي رسول الله صلی الله عليه وسلم درې ځلي وويل: سخت دريځه دي مړه سي.
محدثينو ددې حديث په تشريح کي ليکلي دي: سخت دريځه و هغه چا ته وايي چي په دين کي بې ځايه ډېره سختي کوي او په خبرو او کارونو کي تر ټاکلي شرعي حدودو تجاوز کوي.
مثلا: شرعي عذرونو ته اعتبار نه ورکوي، فقهي مراتب داسي سره ګډوي چي مباح د مستحب او سنت مرتبې ته او مستحب او سنت د فرض او واجب مرتبې ته رسوي او يا هم د تقوی په نامه مباح او مستحب شيان پر ځان فرض بولي.
وضاحت: په دين کي استقامت او ټينګوالي ته سخت دريځي نه ويل کيږي او نه هم پر دين باندي غيرت سخت دريځي ده البته کفار او بې دينه خلګ هر پرهيزګاره او مبارز مسلمان ته سخت دريځ وايي همداسي د اسلامي احکامو عملي کولو ته هم سخت دريځي وايي.
مولوي نورالحق مظهري